Dr israelitisch Friidhoof Baasel

dr israelitisch Friidhoof Baasel
Dialäkt: Baseldütsch

Dr israelitisch Friidhoof Baasel isch e jüüdische Friidhoof an dr Theodor Herzl-Strooss z Baasel.

Dr Friidhoof isch im August 1903 iigweiht worde und lit nooch an dr franzöösische Gränze im Weste vo dr Stadt. Wil s jüdische Gsetz Ewigi Rue für die Dooten verlangt und mä dorum e jüdische Friidhoof nie cha ufheebe, isch s bis 1902 gange, bis d Baasler Juude en äigene Friidhoof überchoo häi.

Er isch scho e baar mol erwiteret worde, het sit 1969 en Abdankigshalle und es het Blatz für öbbe 4800 Greeber, vo deene si 3700 belegt.

GschichtBearbeite

Im Middelalter het s scho Juudefriidhööf gee in Baasel. Dr ersti isch 1264 zum erste Mol in ere Verkaufsurkunde vom Stift St. Peter erwäänt. Dangg Graabstäi, wo mä gfunde het, isch belegt, ass er denn scho lengeri Zit existiert het. Er het sich zwüschen em domoolige Kloster Gnaadedaal und em hütige Petersblatz befunde, öbbe am Blatz vom Vesalianum und vom Kollegiehuus vo dr Uniwersidäät Baasel. Im Basler Judenpogrom 1348 isch er zerstöört worde.

Dr Friidhoof vo dr zwäite jüüdische Gmäind z Baasel isch 1394 vor em domoolige Spiddaalschüredoor aagläit worde, öbbe bim hütige Hirschgässli (hinder de Grundstück Aeschegraabe 18, 20 und 22). Er het nume e churzi Zit existiert, wil d Juude eso aagfindet worde sii, ass si scho 1397 d Stadt wider verloo häi, und bis jetz het me dr Friidhoof noonig mit archeologische Befund chönne beleege.[1] Vo 1673 aa häi die weenige Baasler Juude iiri Doote uf em jüüdische Friidhof z Hégehäim im Elsass müesse begraabe.

LitratuurBearbeite

  • Christoph Philipp Matt: Der mittelalterliche Judenfriedhof unter dem Kollegienhaus. Ein Zeuge der jüdischen Gemeinde von Basel. In: Basler Stadtbuch. Bd. 124, Berichtsjahr 2003, 2004 erschiine, ISSN 1011-9930, S. 142–146.
  • Christoph Philipp Matt, Cornelia Adler: Schlaglicht - archäologische Ausgrabungen auf dem ersten Basler Judenfriedhof. In: Heiko Haumann (Hrsg.): Acht Jahrhunderte Juden in Basel. 200 Jahre Israelitische Gemeinde Basel. Schwabe AG, Baasel 2005, ISBN 3-7965-2131-2, S. 57–61.

WeblinggBearbeite

FuessnooteBearbeite

  1. Die Basler Juden im Mittelalter (Memento vom 28. Juli 2018 im Internet Archive) Artikel uf altbasel.ch (erstellt am 10. Oktober 2004 / Nochgfüert am 5. Augschte 2008)
  Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Israelitischer_Friedhof_Basel“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.

Koordinaten: 47° 34′ 1,4″ N, 7° 33′ 31,8″ O; CH1903: 609047 / 268491