Bluebg.png
Àrtikel fìnde
Vista-xmag.png

Àrtikel noh Kàtegorie:
Àlle KàtegorieBrüüchtumErnährungGeogràfiGschichtGsellschàftKunschtLiteràtürMüsikNàturPersonPolitikReligionSportSprochTechnikVerkehrWìrtschàftWìsseschàft

Themeportal:  Regionàle Àrtikel  Àlemànne  Àlemànnisch  Bade  Bàde-Wirttebärg  Basel  Elsàss  Schwiiz  Schwoba
 Geogràfi  Gschìcht  Gsellschàft  Kunscht  Lìteràtür  Müsik  Nàtür  Politik  Religion  Sport  Sproch  Wìsseschàft

Sunschtigs: Àrtikelindex vu A bis ZBsunders güeta ÀrtìkelLasige ÀrtikelÀrtìkel noh DialektAudioufnàhme vu ÀrtikelUfnàhme vu DialektwerterA Fàbel ìn verschìdne Dialekt ìwersetzaÀlemànnische OrtsnammeÀlemànnische DiernammeÀlemànnische Pflànzenamme



Spaansefurie.jpg

Im Achtzigjöörige Chrieg (au Spanisch-Niiderländische Chrieg) het sich vo 1568 bis 1648 d Republik vo de Siibe Veräinigte Niiderlande iiri Unabhängigkäit vo dr spanische Chrone erkämpft. Im Friide vo Münster isch iiri Unabhängikäit vo Spanie anerkennt worde und die jungi Republik isch as suwerääne Staat us em Verband vom Häilige Römische Riich Dütscher Nazioon usgschiide. Dr Komflikt het nid us äim lange Chrieg bestande, sondern us e Hufe äinzelne Ufständ und Kämpf, und zwüschen iine hets immer wider lengeri friidligi Perioode gee.

Dr Chrieg zwüsche dr spanische Armee und de ufständische Niiderländer het sini Wurzle in innere Unrueje gha. Die si entstande under anderem as Reakzioon uf d Chetzerverfolgige, wo d Inkwisizioon in de Niiderlande usgfüert und under em Köönig Philipp II. no verscherft het. D Spanier häi nid nume d Geegereformazion welle duuresetze, sondern au die ständische Freihäite wider welle abschaffe, wo d Browinze im Groosse Brivileeg 1477 überchoo häi.

Dr Wilhelm I. vo Oranie und d Groofe vo Egmond und Hoorn häi gege d Änderige im status kwo brotestiert, wo dr erst Minister vo dr Statthaltere Margarethe vo Parma, dr Kardinal Antoine Perrenot de Granvelle het welle mache und häi 1564 dr Granvelle zwunge, zruggzdrätte. Im Adelskompromiss vo Breda häi die Ufständische, wo sich sälber dr Naame „Geusen“ ghee häi, was übersetzt „Bättler“ bedütet, vo dr Margarethe vo Parma verlangt, ass si mit dr Inkwisizioon und dr Verfolgig vo de Brotestante wurd ufhööre und iiri ständische Freihäite wurd repektiere. (…dr gànz Àrtìkel lasa)


Bluebg.png

HSVissteduatt.svg
 Hàsch gwìsst ...
dr Adolphe Braun
  • ... dàss d Foto vum Unternamma, wo dr Adolphe Braun z Durni grinda hàt, hìttzutàg a wartvoll Zignis vu da Làndschàfta ìm 19. Johrhundert sìn?
  • ... dass bim Radio Rostfrei Friburg Seniore Radio mache?
  • ... dass dr Gottlieb Jakob Kuhn vo 1804 bis 1810 dr Redakter vom Kaländer Hinkende Bot gsi isch wie scho sin Vatter im vordere Joorhundert?
  • ... dass dè Wizämer Baanhof sit 1977 di südlich Endhalteschtell für d Museumszüüg uff dè Sauschwänzlebaan isch?
  • ... dass d Wiltrud Pfunder allmee Dialäktgedicht gschriibe het, syt si anne 1986 as Faasnetsschryberi ufgheert het?
  • ... dass d Lag vo de Walhalla in keinere Charte z finde isch?



Bluebg.png

HSDagensdatum.svg
Uflesig vu Eschtrych-Ungarn

In ere andere Sproch läse