World Geodetic System 1984

S World Geodetic System 1984 (WGS 84) isch e geodetischs Referänzsüsteem as äihäitligi Grundlaag für Posizioonsaagoobe uf dr Ärde und im ärdnooche Wältruum.

D Laag vom 50. Bräitegraad noch em World Geodetic System 1984 (WGS 84) in Oestrich-Winkel im Rhiigau. Noch em Potsdam-Datum, wo für topografischi Charte z Dütschland aagnoo worde isch, lit dr 50. Bräitegraad do öbbe 130 Meter witer südlig.

Bestanddäil

ändere

S Süsteem bestoot us:

  • eme Referänzellipsoid, wo in sinere Äifachhäit so guet wir mööglig dr Ärdoberflechi aabasst isch, für Ortsaagoobe noch dr geografische Lengi und Bräiti;
  • eme detaijierte Modäll für d Figur vo dr Ärde, wo vo deere idealisierte Form abwiicht, s sogenannte Geoid; aktuell isch das EGM96 (Earth Gravitational Model 1996);
  • eme Satz vo dreidimensionale Koordinate vo de zwölf Fundamentalstazioone für d Verankerig vo de Modäll oobenooche in dr Chruste vo dr Ärde, wo über d Ärde verdäilt si.

S Koordinatesüsteem

ändere

S Koordinatesüsteem, wo s Referänzellipsoid, s Geoid und d Laag vo de Fundamentalstazioone din definiert si, isch e kartesischs Rächtssüsteem (Z zaigt uf e Nordpool, X in Richdig 0° Lengi und Bräiti, Y noch 90° Ost). Si Definizioon folgt de Vorgoobe vom IERS:

  • Es isch uf e Schweerpunkt vo dr Ärde inklusiv d Atmosfääremasse zentriert.
  • Sini Lengiskala isch die lokali im Ruum, wo vo dr Masse vo dr Ärde relativistisch krümmt isch.
  • D Orientierig vo sine Aggse relativ zur Ärdchruste (Referänzpool und Referänzmeridiaan) het in dr Epoche 1984.0 dere vom IERS (denn BIH) entsproche.
  • Die zitligi Entwicklig vo sinere Orientierig folgt global dr Rotazioon vo dr Ärdchruste (d Beweegig vo de Kontinentalblatte isch geegenenander, ooni Nettorotazioon).

D Vermässig vo de Posizioone vo de Fundamentaalstazioone zuenander und iire Aaschluss an s International Terrestrial Reference Frame (ITRF) vom IERS wird regelmäässig über GPS gmacht; aktuell isch dr Station-Set G873 (Epoche 1997.0).

S Referänzellipsoid

ändere

D Wärt für d Gröössi und Abblattig vo dr Ärde und iir Gravitazioonsfäld wärde die ganz Zit prezisiert. Für dass aber s Ellipsoid e stabili Referänz bildet, wärde sini Parameter im WGS84 festgläit uf:

  • groossi Halbaggse a = 6 378 137 Meter,
  • Abblattig f = 1 / 298,257 223 563, entsprächend ere chliine Halbaggse b = a(1−f) vo öbbe 6 356 752,3142 Meter,
  • die geozentrischi Gravitazioonskonstante G·M = 3,986 004 418·1014 m3/s2 (s Brodukt muess mä gnauer bestimme as d Äinzelfaktoore),
  • d Rotazioonsgschwindikäit   = 7,292 115·10-5 rad/s.

S Gravitazioonsmodäll

ändere

Aktuell gältet s Gravitazioonsmodäll WGS84-EGM96. D Ortsabhängigkäit vom Ärdschweeripotenzial wird beschriibe dur Chugeleflechifunkzioone vo dr zuegordnete Legendrepolynoom. D Entwickligskoeffiziänte Cnm und Snm vo dr Räijenentwicklig si bis zum Graad n und dr Ordnig m vo 360 vermässe, im Ganze mee as 130'000 Koeffiziänte.

Churzziteffekt, wie d Effekt vo Ebbi und Fluet, won e Verschiebig in dr Hööchi vo bis zu 50 cm verursache, wärde nid berücksichtiget, langfristigi Ändrige, wi zum Bischbil die vo dr Kontinentaldrift von e baar Santimeeter pro Joor hingeege scho.

Wie s Süsteem brucht wird

ändere

Im Joor 2000 si 123 lokali Daate an s WGS-84-Ellipsoid abunde gsi, was d Konvertierig vo Posizioonsaagoobe zwüsche de Koordinatesüsteem wääsentlig äifacher gmacht het. D ICAO het 1989 beschlosse, dr Standard WGS 84 für d Luftfaart z bruuche.

Weblingg

ändere
  Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „World_Geodetic_System_1984“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.