Hauptmenü ufmache
S BE im Lemma isch s offiziell Chürzel vom Kanton Bärn und wird bruucht, zum Verwächslige mit Yträäg vom Name Kirchberg vermyde, wo öppis anders meined.

Chiuperg (amtlech Kirchberg) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Ämmitau im Kanton Bärn, Schwyz.

Kirchberg
Wappe vo Kirchberg
Basisdate
Staat: Schwiiz
Kanton: Bärn (BE)
Verwautigschreis: Ämmitauw
BFS-Nr.: 0412i1f3f4
Poschtleitzahl: 3422
UN/LOCODE: CH KHB
Koordinate: 611199 / 21502247.0861117.586119505Koordinate 47° 5′ 10″ N, 7° 35′ 10″ O; CH1903: 611199 / 215022
Höchi: 505 m ü. M.
Flächi: 9,0 km²
Iiwohner: 5940 (31. Dezämber 2017)[1]
Website: www.kirchberg-be.ch
Luftbiud vo Chiuperg

Luftbiud vo Chiuperg

Charte
BrienzerseeKanton LuzernKanton SolothurnKanton SolothurnVerwaltungskreis Bern-MittellandVerwaltungskreis Interlaken-OberhasliVerwaltungskreis SeelandVerwaltungskreis ThunVerwaltungskreis OberaargauAefligenAffoltern im EmmentalAlchenstorfBätterkindenBurgdorf BEDürrenrothEggiwilErsigenHasle bei BurgdorfHeimiswilHeimiswilHellsauHindelbankHöchstetten BEKernenriedKirchberg BEKoppigenKrauchthalLangnau im EmmentalLauperswilLützelflühLützelflühLützelflühLyssachMötschwilNiederöschOberburg BEOberburg BEOberburg BEOberöschRöthenbach im EmmentalRüderswilRüdtligen-AlchenflühRüegsauRumendingenRüti bei LyssachSchangnauSignauSumiswaldTrachselwaldTrubTrubschachenUtzenstorfWiler bei UtzenstorfWilladingenWynigenZielebachCharte vo Kirchberg
Iber des Bild
w

GeografiBearbeite

Chiuperg isch es Dorf am rächte Stade vor Ämme. Es isch vo Rüedtlige-Aucheflüeh nume dür d Ämme trennt. Zue dr Gmeind ghört ou na dr Bütikofe. D Gmeindsflächi bsteit us 47,8 % langwirtschaftlecher Flächi, 32,9 % Waud, 18,2 % Sidligsflächi u 1 % süschtigi Flächi.[2]

Z Höchfäud isch der Dorfhügu, ä teu dervo streckt sech bis zum Zäntrum vom Dorf, won der Hügu när Chiuchhoger heisst, wöu die witt um sichtbari Chiuche druf steit.

GschichtBearbeite

Chiuperg isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 994 aus Chilcberc. Im Jahr 1911 isch Bickige zue Chiuperg choo, 1953 isch Rumedinge eigeständig worde. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Buurdlef ghört.

YwohnerBearbeite

Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005[3]

Jahr 1850 1860 1870 1880 1888 1900 1910 1920
Ywohner 1092 1268 1276 1535 1512 1733 2069 2316
Jahr 1930 1941 1950 1960 1970 1980 1990 2000
Ywohner 2498 2581 2776 3304 3595 3966 4760 5244

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 12,7 % gläge.[2]

ReligionBearbeite

72,8 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 13 % si römisch-katholisch (Stang 2000).[2]

PolitikBearbeite

Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää:[2] BDP 22,2 %, CVP 2,0 %, EVP 4,5 %, FDP 10,1 %. GLP 5,1 %, GP 5,2 %, SP 17,6 %, SVP 28,4 %, Suschtigi 4,9 %.

Gmeindspresidänt vo Chiuperg isch dr Werner Wyss (Stang 2013).

WirtschaftBearbeite

D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 2,5 % gläge.[2] Z Chiupberg gits viu Iifchoufsmüglechkeite, Banke, Bus-Hautsteue, Schuele u no viu meh.

VerchehrBearbeite

Ä eigete Bahnhof het's aber nid, dä isch gad uf der angere Ämmesitte und heisst Chiupberg-Aucheflüeh (Kirchberg-Alchenflüh).

Chiupberg het o ä Outobahnusfahrt vor A1 und ä Umfahrigsstrass, wo sitt es paar Jahr z Dorfzäntrum verchehrstechnisch söu entlaste. Z Dorfzäntrum isch o ersch gad teuwiis nöi gstautet worde, d Trottoir si verbreiteret worde und mä het sogar Böim pflanzt. So söu das ganze chly meh nacheme Zäntrum usgseh, wo me sech o aus Fuessgänger cha ufhaute. Im gliiche Atemzug si aber uf dene verbreiterete Trottiors ou grad no nöji Parkplätz bout worde, wo dä Fuessgängerberiich grad wider chly abwärte.

Sprach u DialäktBearbeite

Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 5244 Ywohner 90,9 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,9 % Französisch u 3 % Italienisch.[2]

Dr Bärndütsch vo Chiuperg ghört zum Hochalemannisch un ungerscheidetsech aber zum Teu chly vom Bärndütsch, wo me ir Stadt Bärn redt.

LütBearbeite

  • Fritz Widmer, Liedermacher, * 5. Februar 1938 z Chiubärg; † 28. April 2010 z Bärn

WeblinkBearbeite

FuessnoteBearbeite