Dialäkt: Oberrhiinalemannisch

E Provinz (vo lateinisch provincia) isch e Wort, wo uf d Verwaltigsterminologii vom antike Rom zruckgoot und hit verschiideni adminischtrativ-territoriali Ainhaite sowool im staatliche als au im kirchliche Berich maint.

Provinze vo Rom

ändere

I der antike Stadt Rom isch e Provinz ursprünglich e Dail vo der Stadtverwaltig gsi. Wo d Römer denn anderi Gebiet eroberet hend, isch für die üssere Verwaltigsberiich au s Wort provincia bruucht worde. D Gliderig vo de römische Provinze het immer wider gänderet.

Provinze vo Fraaijer

ändere

Im staatlich-bolitische Berich maint s Wort  – bzw. d entsprechend Form vo de jewiilige Landssprooch, wu uf latinisch Provincia zruckgoot – Verwaltigs- oder Selbschtverwaltigsainhaite oder Gliidstaate vo zaalriche Staate.

In de Vergongehait ischs s Wort in de folgende naizitliche Stoote für derartige Strukture verwendet worre:

  • Provinz in Preuße: Derte isch d Provinz d häckschti territoriali Verwaltigsgliiderung owerhalb vo de Regiirigsbzirk un de Krais gsi. D Provinzverwaltige sin vo de Owerpräsidente glaitet worre un hän mit de Provinziallanddaag iwer e zerscht ständischi, speeter parlamentarisch-demokratischi Selbschtverwaltig verfiegt.

Ussadäm wärre vilmol d inhaimische Bezaichnunge vo historische Verwaltigs- oder Selbschtverwaltigsainhaite vo de folgende Stooten als ‚Provinz‘ iwersetzt:

  • d Gliiderung im Kaiserrich Abessinie vo 1941 bis 1963
  • Επαρχία, Eparchía in Griicheland bis zu de griechische Gmaindsreform vo 1997
  • kuni (aig. ‚Land‘) in Japan (Kaiserrich, sit 1871 vum Präfektursystem abgleest, aber nit explizit abgschafft)
  • Province im Fronkrich bis 1789
  • سنجاق Sandschak (aig. ‚Banner‘) im Osmanische Rich

Provinzen vo moderne Staate

ändere

Verwaltigs- oder Selbschtverwaltigsainhaite mit de amtliche dytsche Bezaichnung ‚Provinz‘ git s hit in de folgende Stoote:

Gliidstoote mit arrer Bzaichnung, wo im Dytsche als ‚Provinz‘ widdagän wird, gibt s hit in de folgende Stoote:

Als ‚Provinz‘ wärre zuedäm gweenlich d Näme vo Verwaltigs- oder Selbschtverwaltigsainhaite folgender Stoote iwersetzt:

Provinze im kirchliche Brich

ändere

In e baar chrischtliche Kirche bzaichent Provinz äwefalls e Schtuf vo de raimliche Gliiderung vo de Kirch sälbscht (Kircheprovinz, latainisch provincia ecclesiastica) oder vum e religiese Orden (d Ordensprovinz). E Kircheprovinz isch

  • in de Katholische Kirch de Verwaltigsrum, wo de Jurisdiktion vum e Metropolite unterlit ;
  • in verschiideni anglikanische Kirche e Verwaltigsainhait unter emme Erzbischof oder Bischof oder e Mitglidskirch unter emme Primas;
  • Kircheprovinz, de owerschte Stuf innerhalb vo de ehemalige Evangelische Kirch vo de altpreußische Union.
ändere
  • Artikel "Provinz" us Meyers Konversationslexikon (vom 13. Jänner 2008 im Internet Archive)
  Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vu dere Version vum Artikel „Provinz“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.