Balzers isch di södlegscht Gmand vom Liachtaschta.

Balzers
Wappa vo Balzers
Wappa vo Balzers
Basisdata
Staat: Fürschtetum Liechtestaan
Wahlkreis: Oberland
Gmoandsummere: 7003
Poschtloatzahl: 9496
UN/LOCODE: LI BAZ
Koordinate: 757110 / 215167Koordinate: 47° 4′ 8″ N, 9° 30′ 26″ O; CH1903: 757110 / 215167
Höhi: 472 m ü. M.
Flächi: 19,6 km²
Iiwohner: 4667 (30. Juni 2020)[1]
Bevölkerigsdichti: 4667
/ 19,6 Iiwohner pro km²
Uusländeraatoal: 26,9 % (30. Juni 2017)[2]
Website: www.balzers.li
D Burg Guataberg öber am Dorf Balzers
D Burg Guataberg öber am Dorf Balzers

D Burg Guataberg öber am Dorf Balzers

Karte
Lage der Gemeinde Balzers im Fürstentum Liechtenstein (anklickbare Karte)EschaEschaGampriiMuuraRuggellSchellebärgBalzersBalzersBalzersPlankaSchaaSchaaSchaaTresaTrisabärgTrisabärgVadozVadozVadozVadozVadoz
Lage der Gemeinde Balzers im Fürstentum Liechtenstein (anklickbare Karte)
Dialäkt: Liechtenschtänisch

Geografi

ändere

Baalzers lit am Rhii ar Grenz zum Schwizer Kanton St. Galla. Baalzers grenzt im Weschta und Nordweschta a dr Schwiizer Kanton St. Galls, im Süda a s Bünderland und im Oschta und Nordoschta a d Liachtastaaner Gmaand Tresa.

Gschicht

ändere

Baalzers ischt zum erschta Mol gnennt worda um 840 als Palazoles.

Bevölkerig

ändere
Johr 1584 1855 1930 1950 1975 1995 2000 2015
Iwohner 313 1083 1347 1746 3104 3954 4233 4608

S Gmandswappa vo Balzers isch ursprüngleg s "Balzner Förkle", a drüzackige Höögabla, gse. Am 16. Auguscht 1956 isch vom Förscht Franz Josef II. vo Liachtasta dr Gmand a neus Wappa verleha wora. S neu Wappa isch das vo da Freiherra von Frauaberg. Ene sind, zemma met dena vo Guataberg, um 1300 d Burgherra vo Guatberg gse. Bsunders bekannt isch dr Minnesängr Heinrich vo Frauaberg. Er wörd i dr Manessischa Liadrhandschreft erwähnt. S Gschlecht isch urkundleg noochwisbar vo 1257 bis 1336. S Wappa zaagt im blaua Feld ufrecht an goldega Gryff, met ara rota Zunga und met rota Kralla.

Sähenswördegkeita

ändere

D Burg Guataberg isch s Wohrzaha vo Balzers. Bi Usgrabega hät ma vile interessante Fund gmacht. Ned no vo da Römer, sondern o scho us dr Jungstazit, bsundregs bekannt sind dr Eber und dr Hirsch und d Marsfigur "Mars von Gutenberg". S git am Dorfplatz an Marsbrunna met ara Kopii vo dera Statua. Ma ka d Burg o besichtiga, und s git Füarega.

D Mörderburg isch d Ruina vor Burg Grafeberg ufem Gebiat vor Schwizer Gmand Fläsch, wo aber zo Balzers ghört. Andere Sähenswördihkeita sind d Mariahelf-Kapella im Ortstal Mäls, a Kapella St. Petr mit am spotgotischa Flögelaltar, d Kiarha St. Nikolaus, dr Alt Fridhof und Naturschotzgebiat St. Katharina-Brunna.

Ortstaal (Wiiler)

ändere
  • Balzers (olim: Palazoles)
  • Mäls (olim: Meilis) isch a früahares Sumpfgebiat gse.

Politik

ändere

Gmandvorsteher isch dr Hansjörg Büchel (FBP). Dr Gmandrot bstoot us 13 Setz.

dr Pföö

ändere

Früaner häts a paar Dorfbränd ggee, well d Hüüser us Holz gse sind und dr Funkaflug us da Käme s vom Pföö tröchnete Material sofort hät könna zom Brenna bringa. Wäga däm hät ma s Füürmaha verbota, wenn dr Pföö gganga isch.

Hötzutag isches nümma so gföörleg, aber wenn dr Pföh goot, isch eigentleg am Schwizer Militär am Luzisteig verbota zom Schüssa. Ana 1985, dr 5. Dezember, amana Donnschteg, händ's trotzdem a Schüüssüabeg gmacht und der Funkaflug hät an Brand verursacht, wo schliassleg uf dr ganz Wald oberhalb vo Balzers öberggreffa hät. Untar dr vilna Füürweermänner isch oo dr David Vogt gse, wo met sim Heli trotz däm Storm zom extrem schteila Hang ahegfloga esch um s Löschwasser abzwerfa. Wega däm läbensgföhrlege Iisatz hät ma em d Fluglizenz entzoga, wel er gwössne Limits öberschretta hät. Das het dänn fascht an Volksufschtand gge, o wel dr Brand scho langsam gega Tresaberg zuahe isch. S Füür hät aber rechtziteg könna glöscht wöra, o dank am Löschheli und sim Pilot, wo berüahmt wora isch för sin Iisatz und för Vilne so an Art Volksheld. D Fluglizenz hän d Hüater vom Gsetz em Helipilot denn weder zrockge.

Well z Balzers dr Pföö viil und fescht goot, seet ma da Balzner oo "Pföötschinka".

Religion

ändere

Vo da 4230 Iwohner sind im Johr 2000 75 % römisch-katholisch gse und 10,6 % evangelisch-reformiert.[3]

ändere
  Commons: Balzers – Sammlig vo Multimediadateie

Fuessnote

ändere
  1. Bevölkerungsstatistik 30. Juni 2020. (PDF; 2,0 MB) In: llv.li. Amt für Statistik (AS), Fürstentum Liechtenstein, S. 14, abgruefen am 21. März 2021.
  2. Bevölkerungsstatistik. (PDF; 913 kB) 30. Juni 2017. Amt für Statistik (AS), Fürstentum Liechtenstein, S. 15, abgruefen am 31. Januar 2018.
  3. Amt für Statistik Liechtenstein: Religionszugehörigkeit der Bevölkerung in Liechtenstein 2000 nach Gemeinden.