D Abtei Saint-Maurice (franzöösisch Abbaye de Saint-Maurice d’Agaune; latiinTerritorialis Abbatia Sancti Mauritii Agaunensis) isch es Chloschter vo de Auguschtiner-Chorherre z Saint-Maurice im Schwiizer Kanton Wallis. Sie gilt als ältischts Chloschter vom Abendland, wo ohni Underbrächig beschtaht. 2014/2015 het d Abtei ihres 1500-jährige Beschtah gfyret.[1] D Abtei isch über s Chloschter hinaus au e Territorialabtei mit eme Gebiet vo fascht 100 Quadratkilometer.

Inhaltsverzeichnis

GschichtBearbeite

OrtsgschichtBearbeite

Ihri Urschprüng gönd uf es Heiligtum zrugg, wo über em Grab vom Heilige Mauritius (uf dütsch: St. Moritz) und syne Gfährte vo de Thebäische Legion errichtet worden isch. Sie hend aagäblich gäge Ändi vom 3. Jahrhundert s Martyrium erlitte. S Heiligtum isch bim alte römische Etappenort Agaunum gläge gsi.

De Heiligi Theodor, de Bischof vo Octodurus, hüt Martinach, het d Reliquieene vo de Märtyrer um 380 i die grosse Höhlene am Fuess vom Felsentor, dur die d Rhone s Wallis verlaht, überfüehrt. De Heiligi Sigismund, de Sohn vom Burgundenkönig Gundobad, het s Chloschter am 22. September 515 gründet und de heiligi Abt Ambrosius (516–520) het über em urschprüngliche Heiligtum e nüüi Basilika errichtet. Im 9. Jahrhundert sind d Mönch dur Chorherren ersetzt worde und 1128 hend sie d Auguschtinusregle übernuu.

Saint-Maurice isch under em Sigismund zur bedüütendschte Abtei im Königrych Burgund worde. Die det praktizierti charakteristischi Liturgie vom laus perennis, em ewigduurende Lobgsang, isch für i de damalige Zyt z Weschteuropa en Innovation gsi, wo vo Konschtantinopel übernuu worden isch. Vo Saint-Maurice us het sich die Praxis i ganz Weschteuropa verbreitet. Für de ewigduurendi Lobgsang isch e grossi Zahl vo Mönch nötig gsi. Drum het de Sigismund s Chloschter rych usgschtattet und zahlrychi Mönch us em übrige Königrych dethii abgordnet. 961 het de Kaiser Otto I. d Reliquiene vom Heilige Mauritius i de Dom zu Magdeburg verläit, was dr Attraktivität vo dr Abtei für Pilger en schwäre Schlag versetzt het.

BuugschichtBearbeite

Die älteschte Fundamänt z Martolet datiered us römischer Zeit. Nid gklärt isch d Funktion vo de, im Verglych zu de jüngere Buute, mit ere uffallend schräge Usrichtig errichtete Buute, äbeso de Bezug zu de wyter im Weschte liggende antike Quällfassig. Am Felsfuess isch en chlyne, nach Süde orientierte Buu für Beschtattige errichtet worde. Dänkbar wär au en dur de Bischof Theodor gäge Ändi vom 4. Jahrhundert veraalasste Buu, zum d Gebei vo de Märtyrer z beschtatte. Denäbe isch en rächteggige Buu mit eme Annex uf dr einte Churzsyte gläge gsi. Das Gebüü isch zerscht als Behuusig vonere religiöse Gmeinschaft interpretiert worde, Undersuechige vo 2001 düüted aber uf enen erschte Sakralbuu. De zwei erschte Buute folged e Reihe vo nüü erschtellte Chilene und Kapällene, wo zerscht parallel zur Felswand errichtet worde sind.[2]

Archäologisch erfasst sind d Fundamänt vo de sogenannte Sigismund-Chile, wo vermuetlich us em früehne 6. Jahrhundert schtammed. Die sogenannti Gontran-Kirche laht e düütlichi Vergrösserig vom Gebüü erkänne; erhalte hend sich die polygonali Apsis und de Zuegang, wo mit ere monumäntale Schtäge zum Weschtygang gfüehrt het. Im 8. Jahrhundert isch wieder e nüüi Aalag mit zwei gägenüberliggende Chör entschtande. Under em Weschtchor het's e Krypta, in dere d Reliquiene vom heilige Mauritius ufbewahrt worde sind, gäh. De Oschtchor het mer i de romanischer Zyt dur de Gloggeturm ersetzt, wo no hüt s Chloschter überrage tuet. Zwüsched dem Ygangsturm und em Felse sind i gotischer Zyt zwei Kapellene entschtande.[2]

1148 het de Papscht Eugen III. die nüüi Chile gwyyht. Wäge hüüfige Felsschtürz isch d Chile 1627 a hütige Schtandort verläit worde, wobii s nüü erschtellte Schiff vo Norde nach Süde, rächtwinklig zur Chloschteraalag verlauft. 1693 het en Bradn zahlrychi Gebüü vo dr Abtei verwüeschtet, wo Aafang vom 18. Jahrhundert wieder ufbuut worde sind. 1942 het en Felsschturz de Chileturm und d Vorhalle zerschtört. Nach ihrere Ernüüerig isch d Chile 1948 zur Basilica minor erhobe und 1949 gwyyht worde.[3]

Archäologische ErforschungBearbeite

D Usgrabige sind vom Prior Pierre Bourban (1896–1920) und em Gämfer Profässer Louis Blondel (1944–1945) gleitet worde. Nüüeri Arbete zwüschet 1994 und 1996 hend mehreri Böde, bemalti Gräber und Muure zum Vorschyn brunge, wo in dr überlieferte Dokumentation nid verzeichnet gsi sind. Ab 2001 sind drum die bisherige Erkenntnis überprüeft worde.[2]

Rundgang dur d KulturärbeschtetteBearbeite

S Jubiläumsjahr vo dr Abtei isch am 21. September 2014 mit dr Eröffnig vomene Rundgang für d Besichtigung vo de Kulturärbeschtette yglüütet worde. Er füehrt vo de Basilika über die archäologischi Schtette, d Katakombene und de nüüi Saal vom Schtiftschatz is Chloschter. De Bsuecherinne und Bsuecher wird under ere 1200 m² grosse, liechtdurchlässige Überdachig zum Schutz vo de Ruine d Gschicht und d Entwicklig vo dr Abtei veraaschaulicht.[4]

ChloschterschatzBearbeite

Saint-Maurice beherbergt eine vo de rychschte Chileschätz vo Europa, zu dem u.a. es Sardonyxgefäss, de Theoderich- oder Theuderich-Schryyn us em 7. Jahrhundert, e Wasserchanne, wo vom Karl em Grosse gschänkt worden isch, es Chopfreliquiar vom Heilige Candidus us de Zyt um 1165 und die Schryyn vo de Heilige Mauritius und Sigismund ghöred.[5] Im Rahmen vo Jubiläumsfyrlichkeite isch de Chloschterschatz im Februar 2014 im Louvre usgschtellt worde.

SchtatusBearbeite

D Abtei ghört weder zum Bischtum Sitte no zuenere andere Diözese. Sie gnüsst de Schtatus vonere Territorialabtei: Dr Abt üebt en eigni Jurisdiktion über die 68 mit em Chloschter verbundene Kleriker und die ungfähr 6.574 Gläubige uf eme Territorium vo 9.685 ha us. Dr Abt vo Saint-Maurice isch zueglych s Haupt vo de glychnamige Auguschtiner-Chorherren-Kongrägation und Mitglied vo de Schwiizer Bischofskonferänz.

 
S Wappe am Rathuus vo Saint-Maurice
 
Blick uf d Abteichile
 
Darschtellig vom heilige Mauritius uf em Mauritiusschryyn

PersönlichkeiteBearbeite

De Missionar Maurice Tornay het vo 1925 bis 1931 am Kollegium vo dr Abtei Saint-Maurice gschtudiert. De Tornay isch schpöter Auguschtiner-Chorherr worde. Er isch als Missionar z Tibet de Märtyrertod gschtorbe und isch am 16. Mai 1993 vom Papst Johannes Paul II. seliggschproche worde.

WeblinksBearbeite

EinzelnachwysBearbeite

  1. Christophe Büchi: 1500 Jahre Gotteslob nonstop. In: NZZ. 2015-05-23. Abgrüeft am 2016-09-14.
  2. 2,0 2,1 2,2 Medienorientierung «Vorstellung der archäologischen Stätte “Cour du Martolet” in der Abtei St-Maurice». Kanton Wallis. 23. Mai 2002. Abgrüeft am 22. September 2014.
  3. HLS
  4. Medienorientierung «Basilika – Archäologische Stätte – Stiftschatz: Neuer Besucherrundgang in der Abtei von Saint-Maurice». Abbaye de Saint-Maurice. 18. September 2014. Abgrüeft am 22. September 2014.
  5. Le trésor de l'Abbaye. Abbaye de Saint-Maurice. Abgrüeft am 22. September 2014.

46.2194444444447.0033333333333Koordinaten: 46° 13′ 10″ N, 7° 0′ 12″ O; CH1903: 566410 / 118760