Hauptmenü ufmache
Charte vo de Festig Passava

Las (altgriechὁ Λᾶς, Lās; ἡ Λᾶ, ; bim Homer: Λάας, Lăas) isch e Periökestadt und e wichtige Hafe vo Sparta gsii, wo spööter zo de Eleutherolakone ghört hett. D Iiwooner wered Laer (agr. Λᾶοι, Lāoi) gnennt. Am Ort vo de antike Akropolis isch im Mittelalter d Festig Passava gstande.

LaagBearbeite

Las werd mitem Burghügel Passava und sinere Umgebig i de Kato Mani identifiziert, wo südwestlich vo Gythion litt. S nöchst gröösseri Dorf isch Chosiari.

GschichtBearbeite

De Burghügel vo Passava isch scho i de Bronzezitt bisidlet gsii, wie e paar Keramikscherbe zaiget, doch chönnt die nöd gnoier datiert were. Di antiki Stadt cha ahand vo Fund vo de Protogeometrische Zitt bis i d Röömerziit datiert were.

Z erstmool gnennt werd Las vom Homer im Schiffkatalog vo de Ilias:[1]

οἵ τε Λάαν εἶχον ἠδ᾽ Οἴτυλον ἀμφενέμοντο
»Die wo Laas bsitzet und i de Aue vo Oitylos wonet.«

Las isch e Periökestadt vo Sparta gsii und e wichtige Hafe.[2] Im Peloponnesische Chrieg (431-404 vChr.) isch er de Chriegshafe vo de spartanische Flotte gsii.[3] Öppe i dem Zittruum isch vermuetli d Akropolis vo Las bifestigt woore. Nochdem aber drufabe de Hafe vo de Nochburstadt Gythion uusbaut woren isch, hett Las a Bidüttig verloore.

Ane 219/8 v.Chr. isch im Makedonisch-Röömische Chrieg de makedonischi König Philippos V. miteme Heer bis as Vorpirg Tainaron zoge. S makedonische Heer isch bi Asine zruggschlage wore und hett bim Karnion glageret.[4] Dodemit isch woll s Hailigtum vom Apollon Karneios bi Las gmaint. D Laer hend e Tail vom makedonische Heer, wo sich vom Hoptheer glööst ghaa hett, bisigt und d Sigestrophäe uf de Akropolis uufgstellt.[5]

Well de spartanischi König Nabis (ermordet 192 v.Chr.) Geld bruucht het für sini Chriegsplään, het er afange die riiche Börger vo Sparta uusquetsche. E paar vo dene sind uf Las gfloche. Ane 196 v.Chr. hend sich meriri Städt, vor alem die a de Chüste, vo Sparta loosgsait un de Bund vo de Eleutherolakonen ("fraiji Lakone") gründet. Die 24 Städt sind vo de Röömer, wo doozmool chräftig i de Politik mitgmischlet hend, under de Schutz vom Achäische Bund gstellt wore. Sparta aber, wo jetzt kann aigne Hafe mee ghaa het, het ane 189 v.Chr. znacht Las öberfale, aber d Laer hend sich erfolgriich gweert.[6]

I de röömische Chaiserzitt isch Las e Mitgliid vom Bund vo de Eleutherolakone gsii.[7] und hett as en aigeständigi Polis Münze prägt. De Bund vo de Eleutherolakone isch vom Chaiser Diokletian uufglööst wore. Wenn d Stadt verloo woren isch, isch nöd bikannt.

PassavaBearbeite

I de Chrützzüüg hend d Franzoose s Förstetuum Achaia gründet. Debii isch d Mani em Baron Jean de Neuilly as Lehe ggee wore. De het astell vo de antike Akropolis d Festig Passava baue loo. Lang hett sini Famili d Burg nöd chöne bhalte, denn scho 1262 isch d Mani wider zum Byzantinische Riich choo.

Die Burg isch strategisch guet glege, a de wichtigste Strooss vom Lakonische Golf an Messenische Golf.

Ane 1460 isch Passava mit de Mani zo de Törgge choo. Si isch 1601 vo Spanier öberfale wore. D Törgge hend d Festig 1670 verstärcht. Ane 1685 isch si vo Venedig eroberet woore.

D Burgmuur vo Passava isch hütt no guet erhalte. Si isch tailwiis uf de antike Stadtmuure vo Las uufbaut wore. I de Burg sind no Spuure vonere Moschee und andere Baute.

QuelleBearbeite

NoowiisBearbeite

  1. Homer: Ilias 2.585
  2. Skylax: Periplus 46
  3. Thukydides: Peloponnesische Chrieg 8.91.2, 92.3
  4. Polybios: Historie 19.1ff.
  5. Pausanias: Raise z Griecheland 3.24.6
  6. Titus Livius: Ab urbe condita 38f.
  7. Pausanias: 3.21.67

LiteraturBearbeite

  • Edward S. Forster: Gythium and the N.W. Coast of the Laconian Gulf. i: Annual of the British School at Athens 13, 1906–1907, S. 232ff. (The Site of Las).
  • Yves Lafond: Las. In: Der Neue Pauly (DNP). Band 6, Metzler, Stuttgart 1999, ISBN 3-476-01476-2, Sp. 1158.
  • Graham Shipley: Lakedaimon. i: Mogens Herman Hansen (Hrsg.): An Inventory of Archaic and Classical Poleis. Oxford 2004, ISBN 0-19-814099-1, S. 598.