Schwyzerdütsch   Badisch   Elsassisch   Schwäbisch   Vorarlbergisch
{{{Gruess}}}
Chrysanthema Schwümm Basler Herbschtmäss
{{{Artikel finde}}}

{{{Inputbox}}}

{{{Kategorie}}}

{{{Themeportal}}}

{{{Sunschtigs}}}

 {{{Über uns}}}

{{{Yleitig}}}

 {{{AdW}}}: Surbtalerjiddisch

S Surbtaalerjiddisch (oder s Surbtaaler Jiddisch) isch en weschtjiddische Tialäkt gsy, wo vom 17. bis i s 20. Jarhundert die jüdischen Ywoner im Surbtaal (wo-n-im hüt aargauische Zùùrzipiet lyt) gredt händ reschp. wo am Schluss na Lüüt händ chöne rede, wo dèren iri Elteren oder Groselteren us em Surbtaal gstamt sind. Hüt isch dèè Tialäkt verlosche, aber er isch na quasi im letschte Momänt bsunders vo de Florence Guggenheim-Grünberg dokumäntiert woorde.

Sälber händ d Sprächer und Sprächerinen irer Mundaart nöd «Jiddisch» gsäit – das isch en Amerikanismus us em spaate 19. Jarhundert. Si händ ere Jidischdajtsch, aso «Jüdischtüütsch», gsäit.

I de Schwyz isch Weschtjiddisch i zwäi Döörffer gredt woorde: z Ändige und Längnau. Si ligged ganz im Nordoschte vom hüttige Kanton Aargau – hischtoorisch gsee imene Gibiet, wo e gmäini Hèrrschaft, aso en äidgnössischs Undertaaneland gsy isch. I de Nööchi isch de wichtig Mèèrt vo Zùùrzi gläge, wo s händ chöne Handel trybe. Ires Jiddisch hät zum Südweschtjiddisch ghöört, wie s Jiddisch vom süüdliche Land Bade und vom Elsis. (…{{{wyterläse}}})

 {{{Hesch gwüsst}}}
Schtroossabàhn Reims
  • ... dàss ànna 1991 dr Bìrgermaischter vu Reims s’ Projakt fìr a näij Schtroossabàhnnätz gschtoppt hàt, wial d’ Ainzelhandler vu dr Ìnnaschtàdt d’rgeega haftig protäschtiart hann?
  • ... ass d Caroline Farner vyyl kritisiert woore isch, wel si as Frau in ire mediziinische Praxis au Manne bhandlet het?
  • ... dass em Eduard Egger dr Kunschtbetrib z Paris nid gfallä hed u Minchä fir ins gmiätlicher gsi isch?
  • ... dàss s’ Biogrààfisch-Bibliogrààfisch Kìrchaläxikon mìt ìwwer 20.000 Àrtìkel ìwwer g’schtoorwana Pärsoona s’ wìchtigschta biogrààfischa Informàzioonskwalla ìwwer Litt vu dr Kìrcha- un Filosofiigschìcht ìsch?
  • ... ass d Heike Heubach di eerscht gheerloos Bundesdaagsabgoordneti isch?
  • ... dass dr Jacques-Richard Chéry sini Bilder i sire Tankstell usgstellt hät?


 {{{Neuigkeite}}}


{{{meh Neuigkeite}}}

 23. Mai
Carl von Linné
Carl von Linné

 {{{Näbeprojäkt}}}
{{{Wörter}}}
(Wiktionary)
{{{Texte}}}
(Wikisource)
{{{Biecher}}}
(Wikibooks)
{{{Sprichwerter}}}
(Wikiquote)
{{{Raisefierer}}}
(Wikivoyage)

 {{{Schwöschtre}}}
Meta-Wiki
{{{Meta}}}
Commons (d’Allmänd)
{{{Commons}}}
Wikidata
{{{Wikidata}}}
Wikimedia Incubator
{{{Incubator}}}
Wikispecies
{{{Species}}}
Wikiversity
{{{Wikiversity}}}
{{{Kontaktufnaam}}}:
{{{Kontakt}}}Impressum{{{Press}}}{{{Sproche}}}
Wikimedia-FoundationWikimedia Deutschland e.V.Wikimedia CH - Wikimédia France