Hauptmenü ufmache

Soorsi esch e Stadt im Kanton Lozärn.

Sursee
Wappe vo Sursee
Basisdate
Staat: Schwiiz
Kanton: Lozärn (LU)
Wahlchreis: Surseew
BFS-Nr.: 1103i1f3f4
Poschtleitzahl: 6210
UN/LOCODE: CH SUR
Koordinate: 650769 / 22504847.174448.108333504Koordinate 47° 10′ 28″ N, 8° 6′ 30″ O; CH1903: 650769 / 225048
Höchi: 504 m ü. M.
Flächi: 6,06 km²
Iiwohner: 9900 (31. Dezämber 2017)[1]
Uusländeraateil: 15 % (31. Dezember 2013)[2]
Website: www.sursee.ch
Soorsi: Roothuusplatz ond Oberstadt

Soorsi: Roothuusplatz ond Oberstadt

Charte
BaldeggerseeHallwilerseeMauenseeRotseeSempacherseeSoppenseeTueteseeVierwaldstätterseeKanton AargauWahlkreis EntlebuchWahlkreis HochdorfWahlkreis Luzern-LandWahlkreis Luzern-StadtWahlkreis WillisauKanton NidwaldenBeromünsterBüronButtisholzEich LUGeuenseeGrosswangenHildisriedenKnutwilMauensee LUNeuenkirchNottwilOberkirch LURickenbach LURuswilSchenkonSchlierbach LUSempachSurseeTriengenCharte vo Sursee
Iber des Bild
w

Si het rond 9160 Iiwohner (Ändi 2013) ond esch der Houptort vom Waauchreis Soorsi (früecher s Amt). Soorsi hed e historeschi Autstadt met eme berüehmte spotgotische Roothuus.

GeografiBearbeite

Soorsi liid a dr Suure am nordweschtlechen Änd vom Sämpechersee. Es chlyses Stück vom See ghört zum Gmeindbann vo der Stadt. Uf der Gletschermoräne isch der alt Ortsteil Mariazäll, und noch derby s Kantonsspital. Uf der Halbsinsle Zällmoos isch d Ruyne vo der uralte Chile, wo öpen im elfte Joorhundert bout worden isch. Bi Soorsi chunt der Chommlibach ad Suuren abe. Und uf der Nordweschtsyte vo der Stadt isch der gross Soorsiwald.

Vo dr Gmeindsflechi send 30,7 Prozänt Puureland, 21,8 Prozänt Waud, 46,8 Prozänt Sidligsflechi ond 0,7 Prozänt süschtigi Flechi.[3]

D Nachbergmeinde vo Soorsi send Göiesee, Chnuutu, Mouesee, Oberchöuch ond Schänke.

GschichtBearbeite

Soorsi esch zom erschte Mou gnamsed worde im Jahr 1036 aus Surse. Im Santurbehoof, em Huus vom Chlooschter Santurbe, isch am Voroobe vor de Schlacht bi Sämpech de Herzog Leopoud der Dritt vo Öschtrich ygcheert. Be de Schlacht hend denn d Eidgnosse s öschtrichisch Heer z Bode grecht.

BevölkerigBearbeite

Quälle: Bundesamt für Statistik 2005[4]

Jahr 1850 1860 1870 1880 1888 1900 1910 1920
Iiwohner 1627 1678 1887 1990 2125 2592 2925 3042
Jahr 1930 1941 1950 1960 1970 1980 1990 2000
Iiwohner 3465 3784 4265 5324 7052 7645 8143 8059

Dr Uusländeraateil esch 2014 bi 15 Prozänt gläge.[3]

ReligionBearbeite

74,5 Prozänt vo de Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 9,8 Prozänt evangelisch-reformiert.[3]

PolitikBearbeite

Bi de Nationaurootswahle 2015 hed s das Ergebnis ggää:[3] BDP 1,2 Prozänt, CVP 24,7 Prozänt, FDP 17,5 Prozänt, GLP 5,9 Prozänt, GP 8,8 Prozänt, SP 15,8 Prozänt, SVP 19,6 Prozänt, Süschtigi 6,5 Prozänt.

Dr Stadtpräsident vo Soorsi esch dr Beat Leu (Stand Februar 2016).

WirtschaftBearbeite

Soorsi het sid em Middelalter s Märeträcht. Hüt isch es e Zäntralort für d Region im Suuretal, und es het en Autobaanaschluss und lyt a der Ysebaan vo Basel zum Gottert.

Zwüsche der Altstadt und der Autobaan und der Ysebaan und ännet der Autobann i der Allmänd isch es grosses Gwärbkwartier. Bim Gwärbverein vo Soorsi mache öpe drüühundert Firmene mit, bi der Induschtry- und Handelsvereinigung Soorsi-Willisau meh as hundertdryssg.

Z Soorsi sind vier Woonbaugnosseschafte aktiv.

Sprooch ond DialäktBearbeite

Bi dr Vouchszellig 2000 hend vo de 8059 Iiwohner 86,9 Prozänt Tüütsch aus Houptsprooch aaggää, 0,3 Prozänt Französisch, 2,5 Prozänt Italienisch ond 10,3 Prozänt anderi Sprooche.

Z Soorsi redt me s hochalemannisch Lozärntütsch.

KulturBearbeite

Alljoor am 11. Novämber, em Martinstag, git’s z Soorsi der traditionell Gansabhouet, wo vilech a Martinizeistaag vo de Buure ad Grundheere chönt erennere, wie teil Lüüt säge. Be dem Vouchsfäscht werd e toti Gans über der Gass amene Droht ufghänkt ond moss met eme Sabu blend abegschlage wärde. De Schleger leid do derför e traditionelli Sonnemasgen aa. – Dä Bruuch stoot i der Schwiizer Lischte vo de «Läbige Tradizioone».[5]

För bsonderi Verdienscht oms Ortsböud hed d Stadt Soorsi vom Schwiizer Heimatschotz anne 2003 de Wakkerpriis öbercho.

LüütBearbeite

LiteraturBearbeite

WeblinkBearbeite

FuessnoteBearbeite

  1. Ständige und nichtständige Wohnbevölkerung nach Jahr, Kanton, Bezirk, Gemeinde, Bevölkerungstyp und Geschlecht (Ständige Wohnbevölkerung). In: bfs.admin.ch. Bundesamt für Statistik (BFS), 31. August 2018, abgerufen am 30. September 2018.
  2. Bundesamt für Statistik: Gemeindestatistik 1981-2014 nach demographischen Komponenten, institutionellen Gliederungen, Staatsangehörigkeit, Geschlecht und Jahr Archivlink (Memento vom 10. Septämber 2014 im Internet Archive)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Bundesamt für Statistik: Regionalporträts 2012: Kennzahlen aller Gemeinden (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch, Mai 2012
  4. Bundesamt für Statistik: Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung der Gemeinden 1850–2000. Bern 2005 (Online uf bfs.admin.ch (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[3] [4] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch, Date im Aahang (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[5] [6] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch)
  5. Der Gansabhauet vo Soorsi uf der Website vo de Läbige Schwiizer Tradizioone