Brig-Glis

politeschi Gmeind im Kanton Wallis, Schwiz

Brig (amtlich Brig-Glis; frz. Brigue-les-Bains) isch en politischi Gmeind und der Höiptort vam Bezirk Brig im Kanton Wallis.

Brig-Glis
Wappe vo Brig-Glis
Wappe vo Brig-Glis
Basisdate
Staat: Schwiiz
Kanton: Wallis (VS)
Bezirk: Brigw
BFS-Nr.: 6002i1f3f4
Poschtleitzahl: 3900
UN/LOCODE: CH BRI (Brig)
Koordinate: 642260 / 129562Koordinate: 46° 18′ 58″ N, 7° 59′ 14″ O; CH1903: 642260 / 129562
Höchi: 691 m ü. M.
Flächi: 38,08 km²
Iiwohner: i13'642 (31. Dezämber 2022)[1]
Stadtpräsidentin: Luis Ursprung
Website: www.brig-glis.ch
Brig-Glis und Naters vor dum Glishoru
Brig-Glis und Naters vor dum Glishoru

Brig-Glis und Naters vor dum Glishoru

Charte
Charte vo Brig-GlisGibidumseeLago di DeveroItalienKanton BernBezirk GomsÖstlich Raron (Bezirk)Bezirk VispBezirk VispBezirk Westlich RaronBirgischBrig-GlisEggerbergMund VSNatersRied-BrigSimplon VSTermenZwischbergen
Charte vo Brig-Glis
w

Es zellt cirka 12'000 Iwohner und isch bekannt als Bildigszentrum vam Oberwallis, dum ditschsprächundu Teil vam Wallis. Züedem isch Brig eu bekannt ver ds Stockalperschloss mit schinum schöne Gartu.

Entstandu isch Brig-Glis am 1. Januar 1973 üs der Fusion va de Gmeinde Brig, Glis, Gamsu und Brigerbad.

Ane 2008 isch Brig «Alpenstadt des Jahres» gsi.

Geografii

ändere

Brig liigt am obru Ändi vam Rottutal am Füäss vam Siplonmassiv.

Dr Gmeindbann geit im Süde d Bärge embrüf bis zum Glishore und zum Tochuhore, zwische de Tääler va dr Saltina un dr Gamsa. 1993 het d Saltina e grossi Uberschwämmig z Brig gmacht.

D Nachbargmeiine va Brig-Glis sin im Bezirk Brig Natersch, Tärmu, Ried-Brig un Simpilu, im Bezirk Visp Lalu, Vischp und Tärbinu.

Gschicht

ändere

Der Ortsname va Brig chunt vam keltische Wort *briga, wa Hoger bedüütet.

Brig ischt zum eerschtu Mal im enä Schriftdokumänt gnennt choo im Jaar 1215 als Briga, Brigerbad 1297 als Baden, zum Bad, Glis ane 1230 als Glisa.

Iwoner

ändere

Quella: Bundesamt für Statistik 2005[2]

Jaar 1850 1860 1870 1880 1888 1900 1910 1920
Iwoner 1406 1782 1860 2075 2050 3351 3934 4512
Jaar 1930 1941 1950 1960 1970 1980 1990 2000
Iwoner 4418 4965 5876 7268 8755 9608 10602 11590

Dr Üsländeraateil ischt 2010 bi 15,1 % glägu.[3]

Religion

ändere

82,9 % vannu Iwonru sint im Jaar 2000 remisch-katholischi gsii, 6,4 % evangelisch-reformierti.[3]

Politik

ändere

Dr Ggmeindspresident va Briig-Gliis ischt dr Louis Ursprung (Stant Oktober 2017).

Spraach und Tialäkt

ändere

Bi dr Volchszellig 2000 heint vannu 11590 Iwonru 90,3 % Titsch als Höiptspraach aagigää, 1,7 % Franzeesisch, 1,9 % Talienisch und 6,1 % anneri Spraache.[3]

Dr heggschtalemannisch Tialäkt va Briig-Gliis gcheert zen eschtlichu Tialäktu vam Wallisertiitsch.

Vercher

ändere

Brig isch en wichtige Verchersort. Im Baanhof vo Brig chömed d Linia GemfMilan, BäruThun–Brig und Zermatt–Brig–St. Moritz zämu. Schtrasse fierund z Tal üf und ab, uber de Simplonpass und in d Bärgdörfer. Und z Brig startend oder ändent Postautolinie in alli Richtige.

Zudem wärdunt äbufalls vo Postauto 4 Ortsbuslinie betribu, wa d Quartier vo Brig, Glis, Naters und Bitsch zämmu verbindut [4].

Linie Streckenverlauf
1 Brig Bahnhof - Naters - Bitsch Bahnhof - Naters Marktplatz - Brig Bahnhof
2 Brig Bahnhof - Gliserallee – Glis Dorf - Glis Holzji - Glis Pfarreiheim - Glis Spital – Brig Bahnhof
3 Brig Bahnhof - Glis Zenhäusern - Brig Kollegium - Brig Biela - Glis Spital - Brig Bahnhof
4 Brig Bahnhof – Jesuitenweg – Holowistutz (Simplon Center) – Glis Spital - Brig Bahnhof – Brig Stadtplatz – Aletschstrasse – Brig Bahnhof

Sehenswürdikeite

ändere

Z Brig steit z Stockalperschloss.

D Chircha z Glis isch eini vo de elteschte vom Wallis. Hittu is en Wallfaartsort.

D alt Landmüra isch z Gamsu. Es isch e Letzi gsi.

Z Brig isch e Teil vo der Mediateek vom Wallis.

Literatur

ändere
ändere

Fuessnote

ändere
  1. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023
  2. Bundesamt für Statistik: Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung der Gemeinden 1850–2000. Bern 2005 (Online uf bfs.admin.ch (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch, Date im Aahang (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[3] [4] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch)
  3. 3,0 3,1 3,2 Bundesamt für Statistik: Regionalporträts 2012: Kennzahlen aller Gemeinden (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[5] [6] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch, Mai 2012
  4. Ortsbus Brig-Glis: Fahrplan Ortsbus Brig-Glis. Abgruefen am 25. November 2021.