Jovençan (frankoprov. Dzoénsàn / Dzonsàn) isch e Gmai in dr autonome Provinz Augschtdal z Italie.

Jovençan
Kei Wappe vorhande.
Jovençan (Italien)
Jovençan (Italien)
Jovençan
Jovençan

Lag vu dr Gmai Jovençan im Augschtdal

Lag vu dr Gmai Jovençan im Augschtdal
Lag vu dr Gmai Jovençan im Augschtdal
Staat: Italie
Region: Aostatal
Koordinate: 45° 43′ N, 7° 16′ OKoordinate: 45° 43′ 0″ N, 7° 16′ 0″ O
Hechi: 632 m s.l.m.
Yywohner: 716 (31. Dez. 2022)[1]
ISTAT-Nummer: 007038

Jovençan ghert zue dr Gmainschaft Unité de communes Mont-Emilius.

Geografi

ändere

Jovençan lyt im Augschtdal uf dr rächte Syte vu dr Dora Baltea.

Zue dr Gmai ghere d Wyyler Bren, Champailler, La Prému, Turc, Verméneusaz, Pré Cognein, Turlin, Rollandin, Mont-Corvè, Plot de la Corne, Montrosset, Pendine, Gros Beylan, Les Adam (chef-lieu), Jobel, Turille, Pompiod, Pingaz, Grummel dessous, La Plante, Le Clou, Pessolin, Étral, Rotin, Chandiou. Nochbergmaine sin Aymavilles, Gressan un Sarre

Gschicht

ändere

Dr Grinder vum Huus Savoyen, dr Humbert I mit dr wysse Händ, het anne 1025 s Augschtdal as Leeche griegt. Mid Uusnahme vun e baar Johr (1691, 1704–1706, 1798–1814 zue Frankrych) het s Augschtdal derno zem Huus Savoyen gheert bis anne 1946, d. h. bis dr letscht italienisch Chenig abdankt ghaa het. Wu s italienisch Chenigrych anne 1861 grindet woren isch, isch s Augschtdal zue dr Provinz Turin chuu. Anne 1927 isch s derno ne aigestädnigi Provinz wore. Im Faschismus isch di franzesisch Sproch verbote wore un s het e starki Italienisierigsbolitik gee. Vu 1939 bis 1945 het Jovençan dr italienisiert Name Giovencano drait. Noch em Zweede Wältchrieg het s Augschtdal anne 1948 e autonome Sonderstatus griegt.

Bevelkerig

ändere
Johr 1861 1871 1881 1901 1911 1921 1931
Yywohner 453 454 447 463 430 401 418
Johr 1936 1951 1961 1971 1981 1991 2001
Yywohner 422 433 384 412 440 496 595

Politik

ändere

Dr Burgermaischter vu Jovençan isch dr Sandro Pepellin.

Sproch und Dialäkt

ändere

Dr frankoprovenzalisch Dialäkt vu Jovençan ghert zum Valdostanisch (Valdôtèn).

Anne 2001 het d Fondation Émile Chanoux in Zämmenarbet mit em Centre d'Études Linguistiques pour l'Europe un dr Università degli Studi di Trento di soziolinguistisch Situation vu allne Gmaine im Augschtdal untersuecht. Doderzue isch im Septämber un Oktober 2002 e Froogebooge verschickt woore. Vu Jovençan sin 70 Froogebeege wider retuurchuu[2].

Froog 0301: Was isch Ihri Muetersprooch?
Italienisch Patois Italienisch un Patois Franzeesisch anderi kai Andwoord Total
37 (52,9 %) 20 (28,6 %) 2 (2,9 %) 1 (1,4 %) 2 (2,9 %) 8 (11,4 %) 70
Froog 1403a: Wie guet verstehn si Frankoprovenzalisch (Patois)?
guet mittelguet e weng gar nit kai Andwoord Total
49 (70 %) 9 (12,9 %) 0 (0 %) 11 (15,7 %) 1 (1,4 %) 70
Froog 1403b: Wie guet chenne si Frankoprovenzalisch (Patois) schwätze?
guet mittelguet e weng gar nit kai Andwoord Total
44 (62,9 %) 7 (10 %) 3 (4,3 %) 12 (17,1 %) 4 (5,7 %) 70
ändere
  Commons: Jovençan – Sammlig vo Multimediadateie

Fueßnote

ändere
  1. Demographic Balance and resident population by sex on 31st december 2022. Italian National Institute of Statistics, abgruefen am 14. Mai 2023.
  2. Fondation Émile Chanoux: ‘‘Sondage linguistique’’. Archiviert vom Original am 5. Juli 2017; abgruefen am 15. November 2012.