Hauptmenü ufmache

Die Lischte zellt in ere kronologisch Zyylete alli Dreger vum Nobelbryys fir Chemii uf mit dr Begrindig vum Nobelkomitee.


1901–19101911–19201921–19301931–19401941–19501951–19601961–19701971–19801981–19901991–20002001–20102011–2020


1901–1910Bearbeite

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1901 Jacobus Henricus van ’t Hoff
(1852–1911)
Niederlande  Niiderlande „as Anerchännig vum usserordelige Verdienscht, wun ere sich erworbe het dur Entdeckig vu dr Gsetz vu dr chemische Dynamik un em osmotische Druck in Lesige“  
1902 Emil Fischer
(1852–1919)
  Dütsches Riich „as Anerchännig vum usserordelige Verdienscht, wun ere sich erworbe het dur syyni synthetische Arbete uf em Biet vu dr Zucker- un Puringruppe“  
1903 Svante August Arrhenius
(1859–1927)
Schweiz  Schwede „as Anerchännig vum usserordelige Verdienscht, wun ere sich um d Entwicklig vu dr Chemii erworbe het dur syyni Theori iber di elektrolytisch Dissoziation“  
1904 Sir William Ramsay
(1852–1916)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „as Anerchännig vum Verdienscht, wun ere sich erworbe het dur d Entdeckig vu dr indifferänte gasfermige Grundstoff (Edelgas) in dr Luft un d Bstimmig vu ihrem Blatz periodische Syschtem“  
1905 Adolf von Baeyer
(1835–1917)
  Dütsches Riich „as Anerchännig vum Verdienscht, wun ere sich erworbe het um d Entwicklig vu dr organische Chemii un dr chemische Induschtrii dur syyni Arbete iber di organische Farbstoff un di hydroaromatische Verbindige“  
1906 Henri Moissan
(1852–1907)
Frankreich  Frankriich „as Anerchännig vum große Verdienscht, wun ere sich erworbe het dur syyni Untersuechig un Isolierig vum Elemänt Fluor un dur d Yyfierig vum Ofe indr Dienscht vu dr Wisseschaft, wu no ihm gnännt isch“  
1907 Eduard Buchner
(1860–1917)
  Dütsches Riich „fir syyni biochemische Untersuechige un d Entdeckig vu dr zällfreje Jäsig“  
1908 Ernest Rutherford
(1871–1937)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich /   Nöiseeland (uf d Wält chuu z Nelson, Nejseeland) „fir syyni Untersuechige iber dr Zerfall vu dr Elemänt un d Chemii vu dr radioaktive Stoff“  
1909 Wilhelm Ostwald
(1853–1932)
  Dütsches Riich (uf d Wält chuu z Riga, dodmol Russischs Ryych) „as Anerchännig fir syyni Arbeite iber d Katalyse un fir syyni grundlegende Untersuechige iber chemischi Glyychgwichtsverhältnis un Reaktionsgschwindigkeite“  
1910 Otto Wallach
(1847–1931)
  Dütsches Riich „as Anerchännig vum Verdienscht, wun ere sich erworbe het um d Entwicklig vu dr organische Chemii un dr chemische Induschtrii dur syyni bahnbrächende Arbeite uf em Biet vu dr alicyclische Verbindige“  

1911–1920Bearbeite

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1911 Marie Curie
(1867–1934)
Frankreich  Frankriich (uf d Wält chuu z Warschau, Polen  Pole, dodmol   Russland) „as Anerchännig vum Verdienscht, wu si sich um d Entwicklig vu dr Chemii erworbe het dur d Entdeckig vu dr Elemänt Radium un Polonium, dur d Karakterisierig vum Radium un d Isolierig vu däm in metallischem Zuestand un dur ihri Untersuechige iber d Natur un di chemische Verbindige vu däm wichtige Elemänt“  
1912 Victor Grignard
(1871–1935)
Frankreich  Frankriich „fir s vu ihm ufgfunde sog. Grignard’sche Reagenz, wu in dr letschte Johr in hochem Grad dr Fortschritt vu dr organische Chemii gferderet het“  
Paul Sabatier
(1854–1941)
Frankreich  Frankriich „fir syyni Method, organischi Verbindige bi Gegewart vu fyyn verdeilte Metall z hydriere, wu dr Fortschritt vu dr organische Chemii in dr letschte Johr in hochem Grad gferderet het“  
1913 Alfred Werner
(1866–1919)
Schweiz  Schwiz (uf d Wält chuu z Milhüüse, zum Zytpunkt vu dr Bryysvergab Dytschland) „wäg syyre Arbet iber d Bindigsverhältnis vu dr Atom im Molekül, wu elteri Forschigsbiet derdur gchlert un neje erschlosse wore sin, bsundersch im Beryych vu dr anorganische Chemii“  
1914 Theodore William Richards
(1868–1928)
(vergee 1915)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „as Anerchännig vu syyne gnaue Bstimmige vum Atomgwicht vu zahlryyche chemische Elemänt“  
1915 Richard Martin Willstätter
(1872–1942)
  Dütsches Riich „fir syyni Untersuechige vu dr Farbstoff im Bflanzeryych, vor allem vum Chlorophyll“  
1916 nit vergee
1917 nit vergee
1918 Fritz Haber
(1868–1934)
(vergee 1919)
  Dütsches Riich „fir d Synthese vu Ammoniak us dr Elemänt“ (Haber-Bosch-Verfahre)  
1919 nit vergee
1920 Walther Hermann Nernst
(1864–1941)
(verliehen 1921)
  Dütsches Riich „as Anerchännig fir syyni thermochemische Arbete“  

1921–1930Bearbeite

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1921 Frederick Soddy
(1877–1956)
(verliehen 1922)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „fir syyni Byydreg zue dr Chänntnis vu dr Chemii vu dr radioaktive Stoff un syyni Untersuechige iber s Vorchuu un d Natur vu dr Isotop“
1922 Francis William Aston
(1877–1945)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „fir syyni Entdeckig vun ere große Zahl vu Isotop in mehrere nit radioaktive Elemänte mit Hilf vu syym Massespektrograf un fir syyni Entdeckig vum sognännte Gsetz vu dr Ganzzahligkeit“
1923 Fritz Pregl
(1869–1930)
Osterreich  Öschterriich „fir di vu ihm entwicklet Mikroanalys vu organische Subschtanze“  
1924 nit vergee
1925 Richard Adolf Zsigmondy
(1865–1929)
(verliehen 1926)
  Dütsches Riich (uf d Wält chuu z Wien, Eschtryych) „fir d Ufchlerig vu dr heterogene Natur vu kolloidale Lesige un fir di doderbyy aagwändete Methode, wu grundlegend sin fir di modärn Kolloidchemii“
1926 The Svedberg
(1884–1941)
Schweiz  Schwede „fir syyni Arbete iber dispersi Syschtem“  
1927 Heinrich Otto Wieland
(1877–1957)
(vergee 1928)
  Dütsches Riich „fir syyni Forschige iber d Zämmesetzig vu dr Gallesyyri un verwandte Subschtanze“  
1928 Adolf Otto Reinhold Windaus
(1876–1959)
  Dütsches Riich „fir syyni Verdienscht um d Erforschig vum Ufböu vu dr Sterine un däne ihrem Zämmehang mit dr Vitamin“  
1929 Arthur Harden
(1865–1940)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „fir ihri Forschig iber d Zuckerverjäsig un dr Aadeil vu dr Enzym an däm Vorgang“  
Hans Karl August Simon von Euler-Chelpin
(1873–1964)
Schweiz  Schwede (uf d Wält chuu z Augschburg, Dytschs Ryych)  
1930 Hans Fischer
(1881–1945)
  Dütsches Riich „fir syyni Arbete iber dr strukturäll Ufböu vu dr Bluet- un Bflanzefarbstoff un fir d Synthese vum Hämin“  

1931–1940Bearbeite

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1931 Carl Bosch
(1874–1940)
  Dütsches Riich „fir ihri Verdienscht um d Entdeckig un d Entwicklig vu dr chemische Hochdruckverfahre“  
Friedrich Bergius
(1884–1949)
  Dütsches Riich  
1932 Irving Langmuir
(1881–1957)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syyni Entdeckige un Forschige im Beryych vu dr Oberflechechemii“  
1933 nit vergee
1934 Harold C. Urey
(1893–1981)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syyni Entdeckig vum schwäre Wasserstoff“  
1935 Frédéric Joliot-Curie
(1900–1958)
Frankreich  Frankriich „fir ihri gmeinsam durgfierte Synthese vu neje radioaktive Elemänt“  
Irène Joliot-Curie
(1897–1956)
Frankreich  Frankriich  
1936 Peter Debye
(1884–1966)
Niederlande  Niiderlande „fir syyni Byydreg zue unsre Chänntnis vu dr Molekularstrukture dur syyni Forschige iber Dipolmoment, iber d Biegig vu Röntgestrahle un an Elektrone in Gas“  
1937 Walter Norman Haworth
(1883–1950)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „fir syyni Forschige iber Chohlehydrat un Vitamin C“  
Paul Karrer
(1889–1971)
Schweiz  Schwiz „fir syyni Forschige iber d Carotinoid un Flavin un iber d Vitamin A un B2“
1938 Richard Kuhn
(1900–1967)
(verliehen 1939)
  Dütschs Riich (uf d Wält chuu z Wien, Eschtryych) „fir syyni Arbete iber Carotinoid un Vitamin“  
1939 Adolf F. J. Butenandt
(1903–1995)
  Dütschs Riich „fir syyni Arbete iber Sexualhormon“
Leopold Ružička
(1887–1976)
Schweiz  Schwiz (uf d Wält chuu z Vukovar, dodmol Eschtryych-Ungarn) „fir syyni Arbete an Polymethylene un hechere Terpene“  
1940 nit vergee

1941–1950Bearbeite

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1941 nit vergee
1942 nit vergee
1943 George de Hevesy
(1885–1966)
(verliehen 1944)
  Ungarn „fir syyni Arbete iber d Aawändig vu dr Isotop as Indikatore bi dr Erforschig vu chemische Brozäss“  
1944 Otto Hahn
(1879–1968)
(verliehen 1945)
  Dytschland „fir syyni Entdeckig vu dr Chärnspaltig vu Atom“  
1945 Artturi Ilmari Virtanen
(1895–1973)
Finnland  Finnland „fir syyni Untersuechige un Entdeckige uf em Biet vu dr Agrikultur- un Nahrigsmittelchemii, bsundersch fir syyni Method vu dr Konservierig vu Fuetermittel un Fueterbflanze“  
1946 James Batcheller Sumner
(1887–1955)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syyni Entdeckig vu dr Krischtallisierbarkeit vu Enzym“
John Howard Northrop
(1891–1987)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir ihri Darstellig vu Enzym un Virus-Protein in reiner Form“
Wendell Meredith Stanley
(1904–1971)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate
1947 Robert Robinson
(1886–1975)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „für syyni Untersuechige iber biologisch wichtigi Bflanzebrodukt bsundersch Alkaloid“
1948 Arne Tiselius
(1902–1971)
Schweiz  Schwede „fir syyni Arbete iber d Analyse mit Hilf vu Elektroforese un Adsorption], bsundersch fir syyni Entdeckige iber di kumpläx Natur vu Serum-Protein“  
1949 William Francis Giauque
(1895–1982)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syy Byydrag zue dr chemische Thermodynamik, bsundersch für syyni Untersuechige iber d Eigeschafte bi extrem diefe Tämperature“
1950 Otto Diels
(1876–1954)
Deutschland  Dytschland „fir ihri Entdeckige un d Entwicklig vu dr Dien-Synthese“
Kurt Alder
(1902–1958)
Deutschland  Dytschland

1951–1960Bearbeite

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1951 Edwin Mattison McMillan
(1907–1991)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir ihri Entdeckige in dr Chemii vu dr Transuran“
Glenn Theodore Seaborg
(1912–1999)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
1952 Archer J. P. Martin
(1910–2002)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „fir ihri Erfindig vu dr Verdeiligs-Kromatografi“
Richard L. M. Synge
(1914–1994)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich
1953 Hermann Staudinger
(1881–1965)
Deutschland  Dytschland „fir syyni Entdeckige uf em Biet vu dr makromolekulare Chemii“  
1954 Linus Carl Pauling
(1901–1994)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syyni Forschige iber d Natur vu dr chemische Bindig un ihri Aawändig fir d Ufhällig vu dr Struktur vu kumpläxe Subschtanze“  
1955 Vincent du Vigneaud
(1901–1978)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syyni Arbete vu dr biochemisch wichtige Schwäfelverbindige, bsundersch fir di erscht Synthese vun em Polypeptidhormon“
1956 Cyril Norman Hinshelwood
(1897–1967)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „fir ihri Forschige iber d Mechanisme vu chemische Reaktione“
Nikolai Nikolajewitsch Semjonow
(1896–1986)
Sowjetunion  Sowjetunion  
1957 Alexander Robertus Todd
(1907–1997)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „fir syyni Arbete iber Nukleotide un Co-Enzymnukleotid“
1958 Frederick Sanger
(* 1918)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „fir syyni Arbete iber d Struktur vu dr Protein, bsundersch vum Insulin“  
1959 Jaroslav Heyrovský
(1890–1967)
Tschechoslowakei  Tschechoslowakei „fir syyni Entdeckig un Entwicklig vu dr polarografische Method un Analyse“  
1960 Willard Frank Libby
(1908–1980)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syyni Method uv dr Aawändig vu Chohlestoff 14 fir d Altersbstimmig in dr Archäologii, dr Geologii, dr Geophysik un andere Zwyyg vu dr Wisseschaft“)

1961–1970Bearbeite

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1961 Melvin Calvin
(1911–1997)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syyni Forschige iber d Chohlesyyri-Assimilation vu dr Bflanze“  
1962 Max Ferdinand Perutz
(1914–2002)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich (uf d Wält chuu z Wien, Eschtryych) „fir ihri Studie iber Strukture vu dr Globulinprotein“
John Cowdery Kendrew
(1917–1997)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich  
1963 Karl Ziegler
(1898–1973)
Deutschland  Dytschland „fir ihri Entdeckige uf em Biet vu dr Chemii un dr Technologii vu dr Hochpolymer“ (Ziegler-Natta-Verfahre)
Giulio Natta
(1903–1979)
Italien  Italie
1964 Dorothy Crowfoot Hodgkin
(1910–1994)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „fir ihri Strukturbstimmig vu biologisch wichtige Subschtanze mit Röntgestrahle“
1965 Robert B. Woodward
(1917–1979)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syyni Arbete uf em Biet vu dr Naturstoffsynthese“  
1966 Robert Mulliken
(1896–1986)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syyni grundlegende Arbete iber di chemische Bindige un d Elektronestruktur vu dr Molekül mit Hilf vu dr Orbital-Method“
1967 Manfred Eigen
(* 1927)
Deutschland  Dytschland „fir ihri Untersuechige vu extrem schnälle chemische Reaktione, wu dur Zersterig vum Glyychgwicht dur seli churzi Energiiimpuls uusglest wäre“
Ronald George Wreyford Norrish
(1897–1978)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich
George Porter
(1920–2002)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich
1968 Lars Onsager
(1903–1976)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Oslo, Norwege) „fir d Entdeckig vu dr no ihm gnännte reziproke Beziehige, wu grundlegend sin fir d Thermodynamik vu dr irreversible Brozäss“
1969 Derek H. R. Barton
(1918–1998)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „fir ihri Arbete in dr Entwicklig vum Konformationsbegriff un d Aawändig dervu in dr Chemii“
Odd Hassel
(1897–1981)
Norwegen  Norwege
1970 Luis Federico Leloir
(1906–1987)
Schweiz  Argentinie „fir d Entdeckig vu dr Zucker-Nukleotid un vu däne ihre Funktion in dr Biosynthese vu Chohlehydrat“  

1971–1980Bearbeite

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1971 Gerhard Herzberg
(1904–1999)
Kanada  Kanada (uf d Wält chuu z Hamburg, Dytschland) „fir syyni Arbete iber d Elektronestruktur un d Geometrii bi dr Molekül, bsundersch vu freje Radikal“
1972 Christian B. Anfinsen
(1916–1995)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syyni Arbete iber Ribonuklease, bsundersch d Verbindig zwische Aminosyyrezyylete un biologisch wirksame Konformatione“  
Stanford Moore
(1913–1982)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir ihre Byydrag zum Verständnis vu dr Verbindig zwische dr chemische Struktur un dr katalytische Detigkeit vum aktive Zäntrum vu dr Ribonuklease-Molekül“
William Howard Stein
(1911–1980)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate
1973 Ernst Otto Fischer
(1918–2007)
Deutschland  Dytschland „fir ihri bahnbrächende uuabhängig vunenander gleischtete Arbete iber d Chemii vu dr metallorganische sognännte Sandwich-Verbindige“
Geoffrey Wilkinson
(1921–1996)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich
1974 Paul Flory
(1910–1985)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syyni grundlegende Leischtige, sowohl theoretisch wie au experimentell, in dr fysikalische Chemii vu dr Makromolekül“
1975 John W. Cornforth
(* 1917)
Schweiz  Australie / Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „fir syyni Arbete iber d Stereochemii vu Enzym-Katalyse-Reaktione“
Vladimir Prelog
(1906–1998)
Schweiz  Schwiz (uf d Wält chuu z Sarajevo, Österreich-Ungarn) „fir syyni Forschige in dr Stereochemii vu organische Molekül un Reaktione“  
1976 William Lipscomb
(* 1919)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syyni Arbete iber die Struktur der Borane  
1977 Ilya Prigogine
(1917–2003)
  Belgie (uf d Wält chuu z Moskau, Russischs Ryych) „fir syy Byydrag zue dr irreversible Thermodynamik, bsundersch zue dr Theorii vu dr dissipative Strukture“
1978 Peter D. Mitchell
(1920–1992)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „fir syy Byydrag zum Verständnis vu dr biologische Energii-Iberdragig dur Entwicklig vu dr chemiosmotische Theorii“
1979 Herbert Charles Brown
(1912–2004)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z London, Vereinigtes Königreich) „fir ihri Entwicklig vu Bor- beziehigswyys Phosphorverbindige in wichtige Reagenzie in organische Synthese“
Georg Wittig
(1897–1987)
Deutschland  Dytschland
1980 Paul Berg
(* 1926)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syyni grundlegende Arbete iber Nukleinsyyrine-Biochemii, unter bsundere Berucksichtigung vu Hybrid-DNA“  
Walter Gilbert
(* 1932)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir ihri Byydreg zue dr Bstimmig vu Basissequenze in Nukleinsyyrine“  
Frederick Sanger
(* 1918)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich  

1981–1990Bearbeite

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1981 Fukui Ken’ichi
(1918–1998)
Japan  Japan „fir ihri uuabhängig vunenander entwicklete Theorie iber dr Verlauf vu chemische Reaktione“
Roald Hoffmann
(* 1937)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Złoczów, Pole, hite Ukraine)  
1982 Aaron Klug
(* 1926)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich (uf d Wält chuu z Želva, Litaue) „fir d Entwicklig vu krischtallografische Verfahre zue dr Entschlisselig vu biologisch wichtige Nukleinsyyri-Protein-Komplex“
1983 Henry Taube
(1915–2005)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Saskatoon, Kanada) „fir syyni Arbete iber d Reaktionsmechanisme vu dr Elektroneniberdragig, bsundersch bi Metallkumpläx“
1984 Robert Bruce Merrifield
(1921–2006)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syy eifachi un geniali Method fir d Herstellig vu Peptid un Protein“ (Merrifield-Synthese)
1985 Herbert A. Hauptman
(* 1917)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir ihri hervorragende Leischtige in dr Entwicklig vu diräkte Methode fir d Bstimmig vu Krischtallstrukture“  
Jerome Karle
(* 1918)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
1986 Dudley R. Herschbach
(* 1932)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir ihri Mitwirkig iber d Dynamik vu chemische Elementarbrozäss“  
Yuan T. Lee
(* 1936)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Hsinchu, Taiwan)  
John C. Polanyi
(* 1929)
Kanada  Kanada
1987 Donald J. Cram
(1919–2001)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir ihri Entwicklig un Verwändig vu Molekül mit ere strukturspezifische Wächselwirkig vun hocher Selektivitet“ (Supramolekulari Chemii)
Jean-Marie Lehn
(* 1939)
Frankreich  Frankriich  
Charles Pedersen
(1904–1989)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Busan, Korea)
1988 Johann Deisenhofer
(* 1943)
Deutschland  Dytschland „fir d Erforschig vum Reaktionszäntrum vu dr Fotosynthese bin eme Purpurbakterium“
Robert Huber
(* 1937)
Deutschland  Dytschland  
Hartmut Michel
(* 1948)
Deutschland  Dytschland
1989 Sidney Altman
(* 1939)
Kanada  Kanada / Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir ihri Entdeckig vu Eigeschafte vu dr Ribonukleinsyyri, wu chemischi Brozäss schnäller mache“
Thomas R. Cech
(* 1947)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
1990 Elias James Corey Jr.
(* 1928)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syyni Formulierig vu wichtige Theorie un Entwicklige vu Methode vu organischer Synthese“ (Retrosynthese)

1991–2000Bearbeite

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1991 Richard R. Ernst
(* 1933)
Schweiz  Schwiz „fir syyni Byydreg zue dr Entwicklig vu dr hochuflesende Chärnresonanzspektroskopii, ere Methoe zue dr Analyse vu Molekülstrukture“  
1992 Rudolph Arthur Marcus
(* 1923)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Montreal, Kanada) „fir syyni wichtige Byydreg zue dr Theorii vu Elektronetransfer-Reaktione in chemische Syschtem“ (Marcus-Theorii)  
1993 Kary Mullis
(* 1944)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syyni Entwicklig vu dr Polymerase-Chettereaktion“  
Michael Smith
(1932–2000)
Kanada  Kanada (uf d Wält chuu z Blackpool, Vereinigts Chenigryych) „fir syyni Entwicklig vun ere Method fir d Veränderig (Mutagenese) vu dr Desoxyribonukleinsyyri, wu d Erbinformatione druf gspyycheret sin“
1994 George A. Olah
(* 1927)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Budapest, Ungarn) „fir syyni Erforschig vu dr Carbokatione“
1995 Paul J. Crutzen
(* 1933)
Niederlande  Niiderlande „fir ihri Arbete zue dr Chemii vu dr Ärdatmosfäre, bsundersch iber Bildig un Abböu v Ozon“  
Mario J. Molina
(* 1943)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Mexiko-Stadt, Mexiko)
Frank Sherwood Rowland
(* 1927)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
1996 Robert F. Curl
(* 1933)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir d Entdeckig vu dr Fullerene, au Buckyballs gnännt, ere neje Form vum Chohlestoff mit chugelfermige Molekül“
Harold Kroto
(* 1939)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich  
Richard E. Smalley
(1943–2005)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate
1997 Paul D. Boyer
(* 1918)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir d Chlerig vu dr Synthese vum energiiryyche Molekül Adenosintriphosphat (ATP)“
John E. Walker
(* 1941)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich
Jens Christian Skou
(* 1918)
  Dänemark „fir d Entdeckig vum ionentransportierende Enzym Natrium-Kalium-ATPase“  
1998 Walter Kohn
(* 1923)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Wien, Eschtryych) „fir syyni Entwicklig vu quantechemische Methode“  
John Anthony Pople
(1925–2004)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „fir d Entwicklig vu Methode, wu d Eigeschafte vu Molekül un ihre Zämmewirke in chemische Brozäss dermit chenne theoretisch erforscht wäre“
1999 Ahmed Zewail
(* 1946)
  Ägypte / Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syyni Studie vum Ibergangszuestand vu chemische Reaktione mit Hilf vu dr Femtosekundespektroskopii“
2000 Alan J. Heeger
(* 1936)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir d Entdeckig un Entwicklig vu leitende Polymer“
Alan MacDiarmid
(1927–2007)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate /   Nöiseeland (uf d Wält chuu z Masterton, Nejseeland)
Hideki Shirakawa
(* 1936)
Japan  Japan

2001–2010Bearbeite

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
2001 William S. Knowles
(* 1917)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir ihri Arbete iber chiral katalysierendi Hydrierigsreaktione“  
Ryoji Noyori
(* 1938)
Japan  Japan  
Barry Sharpless
(* 1941)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syyni Arbete iber chiral katalysierendi Oxidationsreaktione“ (z. B. Sharpless-Epoxidierig)
2002 John B. Fenn
(* 1917)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir ihri Entwicklig vu weiche Desorptions/Ionisations-Methode fir massespektrometrischi Analyse vu biologische Makromolekül“  
Kōichi Tanaka
(* 1959)
Japan  Japan
Kurt Wüthrich
(* 1938)
Schweiz  Schwiz „fir syyni Entwicklig vu dr chärnmagnetische Resonanzspektroskopii zue dr Bstimmig vu dr drejdimensionale Struktur vu biologische Makromolekül in Lesige“  
2003 Peter Agre
(* 1949)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir d Entdeckig vu dr Wasserkanäl Zällmembrane“  
Roderick MacKinnon
(* 1956)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syyni strukturälle un mechanische Studie vu Ionekanäl in Zällmembrane“  
2004 Aaron Ciechanover
(* 1947)
  Israel „fir d Entdeckig vum Ubiquitin-gstyyrte Proteinabböu“  
Avram Hershko
(* 1937)
  Israel (uf d Wält chuu z Karcag, Ungarn)  
Irwin Rose
(* 1926)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
2005 Yves Chauvin
(* 1930)
Frankreich  Frankriich „fir d Entwicklig vu dr Metathese-Method in dr organische Synthese“
Robert Grubbs
(* 1942)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
Richard R. Schrock
(* 1945)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
2006 Roger D. Kornberg
(* 1947)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syyni Arbete iber di molekulare Grundlage vu dr Gentranskription in eukaryotische Zälle“  
2007 Gerhard Ertl
(* 1936)
Deutschland  Dytschland „fir syyni Studie vu chemische Verfahre uf feschte Oberflechine“  
2008 Osamu Shimomura
(* 1928)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Kyōto, Japan) „fir d Entdeckig un Wyterentwicklig vum grien fluoreszierende Protein“  
Martin Chalfie
(* 1947)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
Roger Tsien
(* 1952)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
2009 Venkatraman Ramakrishnan
(* 1952)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich (uf d Wält chuu z Chidambaram, Tamil Nadu, Indie) „fir d Studien zue dr Struktur un Funktion vum Ribosom“  
Thomas A. Steitz
(* 1940)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
Ada Yonath
(* 1939)
  Israel  
2010 Richard F. Heck
(* 1931)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir Palladium-katalysierti Chryzkupplige in dr organische Synthese“  
Ei-ichi Negishi
(* 1935)
Japan  Japan  
Akira Suzuki
(* 1930)
Japan  Japan  

2011–2020Bearbeite

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
2011 Dan Shechtman
(* 1941)
  Israel „Fir d Entdeckig vu dr Quasikrischtall“  
2012 Robert Lefkowitz
(* 1943)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir ihr Studie zue G-Protein-kopplete Rezeptore“  
Brian Kobilka
(* 1955)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
2013 Martin Karplus
(* 1930)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate/Osterreich  Öschterriich „fir d Entwicklig vu multiskale Modäll fir kompläxi chemischi Syschtem“
Michael Levitt
(* 1947)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate/Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich (uf d Wält chuu z Pretoria, Sidafrika)  
Arieh Warshel
(* 1940)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate/  Israel  
2014 Eric Betzig
(* 1960)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir d Entwicklig vu dr superuflesende Fluoreszenzmikroskopi“ (Photoactivated Localization Microscopy, STED-Mikroskop)
Stefan Hell
(* 1962)
Deutschland  Dytschland (uf d Wält chuu z Sântana, Vorlage:ROU-1952)  
William Moerner
(* 1953)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
2015 Tomas Lindahl
(* 1938)
Schweiz  Schwede „fir mechanistischi Studie vu dr DNA-Reparatur“
Paul Modrich
(* 1946)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
Aziz Sancar
(* 1946)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Savur, Türkei  Türkei)  
2016 Jean-Pierre Sauvage
(* 1944)
Frankreich  Frankriich „fir dr Entwurf un d Sintees vu Molekulare Maschine“
Fraser Stoddart
(* 1942)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich/Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate
Ben Feringa
(* 1951)
Niederlande  Niiderlande  
2017 Jacques Dubochet
(* 1942)
Schweiz  Schwiz „fir d Entwicklig vu dr Kryo-Elektronemikroskopiy fir di hochuflesend Strukturerkännig vu Biomolekil in Lesig“
Joachim Frank
(* 1940)
Deutschland  Dytschland/Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate
Richard Henderson
(* 1945)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich  
2018 Frances H. Arnold
(* 1956)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir di grichtet Evolution vu Enzym“.  
George P. Smith
(* 1941)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir s Phage-Display vu Peptid un Antikerper“.
Gregory P. Winter
(* 1951)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich  

1901–19101911–19201921–19301931–19401941–19501951–19601961–19701971–19801981–19901991–20002001–20102011–2020


Ranglischte no LänderBearbeite

Sin bin ere Person zwei Länder aagee, no zellt des bi beide Länder as halbe Punkt.

Nation Aazahl vu dr Verleihige    
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate 69  
Deutschland  Dytschland 29  
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich 26  
Frankreich  Frankriich 8
Schweiz  Schwiz 7
Japan  Japan 6
Schweiz  Schwede 5
  Israel 4 
Kanada  Kanada 3,5
Niederlande  Niiderlande 3
Osterreich  Öschterriich 1,5
Schweiz  Argentinie 1
  Belgie 1
  Dänemark 1
Finnland  Finnland 1
Italien  Italie 1
  Nöiseeland 1
Norwegen  Norwege 1
Sowjetunion  Sowjetunion 1
Tschechoslowakei  Tschechoslowakei 1
Türkei  Türkei 1
  Ungarn 1
  Ägypte 0,5
Schweiz  Australie 0,5

WeblinkBearbeite

FueßnoteBearbeite

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 Land no dr Aagab uf nobelprize.org. S Land cha abwyyche vu dr Nationalitet vum Uuszeichnete.