Hauptmenü ufmache

Die Lischte zellt in ere kronologisch Zyylete alli Dreger vum Nobelbryys fir Fysik uf mit dr Begrindig vum Nobelkomitee.


1901–19101911–19201921–19301931–19401941–19501951–19601961–19701971–19801981–19901991–20002001–20102011–2020


1901–1910Bearbeite

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1901 Wilhelm Conrad Röntgen
(1845–1923)
  Dütsches Riich „as Anerchännig vum ußerordelige Verdienscht, wun ere sich erworbe het dur di no ihm gnännte Strahle“  
1902 Hendrik Antoon Lorentz
(1853–1928)
Niederlande  Niiderlande „as Anerchännig vum ußerordelige Verdienscht, wu si sich erworbe hän dur ihri Untersuechige iber dr Yyfluss vum Magnetismus uf d Strahligsfänomen“  
Pieter Zeeman
(1865–1943)
Niederlande  Niiderlande  
1903 Antoine Henri Becquerel
(1852–1908)
Frankreich  Frankriich „as Anerchännig vum ußerordelige Verdienscht, wun er sich erworbe het dur die Entdeckig der spontanen Radioaktivität erworben hat“  
Marie Curie
(1867–1934)
Frankreich  Frankriich (uf d Wält chuu z Warschau, Polen  Pole, dodmol   Russland) „as Anerchännig vum ußerordelige Verdienscht, wu si sich erworbe hän dur di gmaiensame Arbeite iber d Strahligsfänomen, wu um H. Becquerel wore sin“  
Pierre Curie
(1859–1906)
Frankreich  Frankriich  
1904 John William Strutt
(1842–1919)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „fir syyni Untersuechige iber d Dichti vu dr wichtigschte Gas un syyni in däm Zämmehang gmachti Entdeckig vum Argon“  
1905 Philipp Lenard
(1862–1947)
  Dütsches Riich (uf d Wält chuu z Pressburg, dodmol   Öschtriich-Ungarn) „fir syyni Arbete iber d Kathodestrahle“  
1906 Joseph John Thomson
(1856–1940)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „as Anerchännig vum große Verdienscht, wun er sich erworbe het dur syyni theoretische un experimentälle Untersuechige iber dr Durgang vu dr Elektrizitet dur Gas“  
1907 Albert Abraham Michelson
(1851–1931)
  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Strelno, dodmol Deutsches Reich) „fir syyni optischen Präzisionsinschtrumänt un syyni dodermit uusgfierte spektroskopische un metrologische Untersuechige“ (Michelson-Interferometer)  
1908 Gabriel Lippmann
(1845–1921)
Frankreich  Frankriich (uf d Wält chuu z Hollerich, Luxemburg  Luxeburg) „fir syyni uf em Interferänzfänomen begrindet Method, Farbe fotografisch widerzgee“  
1909 Ferdinand Braun
(1850–1918)
  Dütsches Riich „as Anerchännig vu ihre Verdienscht um d Entwicklig vu dr drohtlose Telegrafi“  
Guglielmo Marconi
(1874–1937)
Italien 1861  Italie  
1910 Johannes Diderik van der Waals
(1837–1923)
Niederlande  Niiderlande „fir syyni Arbete iber d Zuestandsglyychig vu dr Gas un Flissigkeite“ (Van-der-Waals-Glyychig)  

1911–1920Bearbeite

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1911 Wilhelm Wien
(1864–1928)
  Dütsches Riich „fir syyni Entdeckige zue dr Gsetz vu dr Wermistrahlig“ (s Wiens Verschiebigsgsetz)  
1912 Gustaf Dalén
(1869–1937)
Schweiz  Schwede „fir syyni Erfindig vu sälberwirkende Regulatore, dwu in Kombination mit Gasakkumulatore fir d Belyychtig vu Lyychtdirm un Lyychtonne chenne brucht wäre“  
1913 Heike Kamerlingh Onnes
(1853–1926)
Niederlande  Niiderlande „us Aalass vu syyne Untersuechige iber d Eigeschafte vu Körper bi nidere Temperaturen, wu unter anderem zu dr Darstellig vu flissigem Helium gfiert hän“  
1914 Max von Laue
(1879–1960)
  Dütsches Riich „fir syyni Entdeckig vu dr Byygig vu Röntgestrahle bim Durgang dur Krischtall“  
1915 William Henry Bragg
(1862–1940)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „fir ihri Verdienscht um d Erforschig vu dr Krischtallstrukture mit Röntgestrahle“  
William Lawrence Bragg
(1890–1971)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich (uf d Wält chuu z Adelaide, Schweiz  Australie)  
1916 nit vergee
1917 Charles Glover Barkla
(1877–1944)
(vergee 1918)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „fir syyni Entdeckig vu dr karakteristische Röntgestrahlig vu dr Elemänt“  
1918 Max Planck
(1858–1947)
(vergee 1919)
  Dütsches Riich „as Anerchännig vum Verdienscht, wun er sich um d Entwicklig vu dr Fysik erworbe het dur syyni Quantetheori“  
1919 Johannes Stark
(1874–1957)
  Dütsches Riich „fir syyni Entdeckig vum Dopplereffäkt bi Kanalstrahle un dr Zerlegig vu dr Spektrallinie im eläktrische Fäld“ (Stark-Effäkt)  
1920 Charles Édouard Guillaume
(1861–1938)
Schweiz  Schwiz „as Anerchännig vum Verdienscht, wun er sich in dr Fysik erworbe het dur d Entdeckig vu dr Anomalie bi Nickelstahllegierige un d Präzisionsmässige“  

1921–1930Bearbeite

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1921 Albert Einstein
(1879–1955)
(verchindet am 9. Novämber 1922,
vergee am 10. Dezämber 1922)
  Dütsches Riich un Schweiz  Schwiz (uf d Wält chuu z Ulm,   Dütsches Riich) „fir syyni Verdienscht um d theoretisch Fysik, bsundersch fir syyni Entdeckig vum Gsetz vum fotoeläktrische Effäkt“  
1922 Niels Bohr
(1885–1962)
  Dänemark „fir syyni Verdienscht um d Erforschig vu dr Struktur vu dr Atom dr Strahlig, wu vun ene uusgehn“  
1923 Robert Andrews Millikan
(1868–1953)
  USA „fir syyni Arbete iber di eläktrisch Elementarladig un dr fotoeläktrische Effäkt“ (Millikan-Versuech)  
1924 Manne Siegbahn
(1886–1978)
(vergee 1925)
Schweiz  Schwede „fir syyni röntgespektroskopische Entdeckige un Forschige“  
1925 James Franck
(1882–1964)
(vergee 1926)
  Dütsches Riich „fir ihri Entdeckig vu dr Gsetz, wu bim Zämmestoß vun eme Elektron mit eme Atom herrsche“ (Franck-Hertz-Versuech)  
Gustav Hertz
(1887–1975)
(vergee1926)
  Dütsches Riich  
1926 Jean-Baptiste Perrin
(1870–1942)
Frankreich  Frankriich „fir syyni Arbete iber di diskontinuierli Struktur vu dr Materie, bsundersch fir syyni Entdeckig vum Sedimentationsglyychgwicht“
1927 Arthur Holly Compton
(1892–1962)
  USA „fir d Entdeckig vum Effäkt, wu no ihm gnännt isch“ (Compton-Effäkt)  
Charles Thomson Rees Wilson
(1869–1959)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich (uf d Wält chuu z Glencorse,   Schottland) „fir d Entdeckig vu dr Method, dur Dampfkondensierig d Bahnen vu eläktrisch gladene Partikel wohrnähmbar z mache“ (s Wilsons Näbelchammere)  
1928 Owen Willans Richardson
(1879–1959)
(vergee1929)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „fir syyni Arbete iber d Fänomen an Thermo-Ione un bsundersch fir d Entdeckig vum Gsetz, wu no ihm gnännt isch“ (Edison-Richardson-Effäkt)  
1929 Louis de Broglie
(1892–1987)
Frankreich  Frankriich „fir d Entdeckig vu dr Wällenatur vu dr Elektrone“ (De-Broglie-Wälle)  
1930 C. V. Raman
(1888–1970)
  Indie „fir syyni Arbete iber d Diffusion vum Liecht un d Entdekcig vun Effäkt, wu no ihm gnännt isch“ (Raman-Strejig)

1931–1940Bearbeite

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1931 nit vergee
1932 Werner Heisenberg
(1901–1976)
(vergee1933)
  Dütsches Riich „fir d Begrindig vu dr Quantemechanik, wu d Aawändig dervu zue dr Entdeckig vu dr allotrope Forme vum Wasserstoff gfiert het“  
1933 Erwin Schrödinger
(1887–1961)
Osterreich  Öschterriich „fir d Entdeckig vu neje produktive Forme vu dr Atomtheori“  
Paul Dirac
(1902–1984)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich  
1934 nit vergee
1935 James Chadwick
(1891–1974)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „fir d Entdeckig vum Neutron  
1936 Victor Franz Hess
(1883–1964)
Osterreich  Öschterriich „fir d Entdeckig vu dr kosmische Strahlig“  
Carl David Anderson
(1905–1991)
  USA „fir d Entdeckig vum Positron
1937 Clinton Davisson
(1881–1958)
  USA „fir ihri experimentäll Entdeckig vu dr Byygig vu Elektrone dur Krischtall“  
George Paget Thomson
(1892–1975)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich  
1938 Enrico Fermi
(1901–1954)
Italien 1861  Italie „fir d Bstimmig vu neje, dur Neutronebschuss erzyygte radioaktive Elemänt un d in Verbindig mit däne Arbeite durgfiert Entdeckig vu dr dur langsami Neutrone uusgeleste Chärnreaktione“  
1939 Ernest Lawrence
(1901–1958)
  USA „fir d Erfindig un Entwicklig vum Zyklotron un d Ergebnis, wu dermit gmacht wore sin, vor allem im Hiiblick uf chinschtligi radioaktivi Elemänt“  
1940 nit vergee

1941–1950Bearbeite

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1941 nit vergee
1942 nit vergee
1943 Otto Stern
(1888–1969)
(vergee1944)
  USA (uf d Wält chuu z Sorau, dodmol   Dütsches Riich) „fir syyni Byydreg zue dr Entwicklig vu dr Molekularstrahlmethod un d Entdeckig vum magnetische Momänt vum Proton  
1944 Isidor Isaac Rabi
(1898–1988)
  USA (uf d Wält chuu z Rymanów, dodmol   Öschtriich-Ungarn) „fir di vu ihm zue dr Ufzeichnig vu dr magnetische Eigeschafte vu Atomchärn entdeckt Resonanzmethod“  
1945 Wolfgang Pauli
(1900–1958)
Osterreich  Öschterriich „fir d Entdeckig vum Pauli-Prinzip gnännte Uusschlussprinzip“  
1946 Percy Williams Bridgman
(1882–1961)
  USA „Fir d Erfindig vun eme Apparat fir d Erzyygig vu extrem hoche Druck un fir syyni Entdeckige, wun ere mit däm uf em Biet vu dr Hochdruckfysik gmacht het“  
1947 Edward Victor Appleton
(1892–1965)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „fir syyni Forschige uf em Biet vu dr Fysik vu dr obere Schichte vu dr Atmosfäre, bsundersch fir d Entdeckig vu dr no ihm gnännte ionisierte Schicht“  
1948 Patrick Maynard Stuart Blackett
(1897–1974)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „Fir d Wyterentwicklig vu dr Aawändig vu s Wilsons Näbelchammere un syyni dodermit gmachte Entdeckige uf em Biet vu dr Chärnfysik un vu dr kosmische Strahlig“  
1949 Hideki Yukawa
(1907–1981)
Japan  Japan „fir syyni Vorhersag vu dr Exischtänz vu dr Mesone, wu uf d Theori dr Chärnchräft zruckgoht“  
1950 Cecil Powell
(1903–1969)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „fir d Entwicklig vu dr Chärnemulsion fir d Untersuechig vu dr Chärnvorgäng un di dodermmit verbunden Entdeckig vu dr Mesone“  

1951–1960Bearbeite

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1951 John Cockcroft
(1897–1967)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „fir ihri Pionierarbet uf em Biet vu dr Atomchärnumwandlig dur chinschtli bschlyynigti atomari Partikel“  
Ernest Walton
(1903–1995)
  Irland  
1952 Felix Bloch
(1905–1983)
  USA (uf d Wält chuu z Züri, Schweiz  Schwiz) „fir ihri Entwicklig vu verfyynerete un vereifachte Methode zue dr Mässig vu magnetische Chraftfälder im Atomchärn“  
Edward Mills Purcell
(1912–1997)
  USA  
1953 Frits Zernike
(1888–1966)
Niederlande  Niiderlande „fir d Fasekontraschtmethod, bsundersch fir syy Erfindig vum Fasekontraschtmikroskop“  
1954 Max Born
(1882–1970)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich (uf d Wält chuu z Breslau, dodmol   Dütsches Riich) „fir syy grundlegende Forschige in dr Quantemechanik, bsundersch fir syyni statistisch Interpretation vu dr Wällefunktion“  
Walther Bothe
(1891–1957)
Deutschland  Dytschland „fir syyni Koinzidenzmethod un syyni dodermit gmachte Entdeckige“  
1955 Willis E. Lamb
(1913–2008)
  USA „fir syyni Entdeckige iber d Fyynstruktur vum Wasserstoffspektrum“ (Lamb-Verschiebig)  
Polykarp Kusch
(1911–1993)
  USA (uf d Wält chuu z Blankenburg, dodmol   Dütsches Riich) „fir syy gnaui Bstimmig vum magnetische Momänt im Elektron“  
1956 William B. Shockley
(1910–1989)
  USA (uf d Wält chuu z London, Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich) „fir ihri Untersuechige iber Halbleiter un ihri Entdeckig vum Transistoreffäkt“  
John Bardeen
(1908–1991)
  USA  
Walter H. Brattain
(1902–1987)
  USA  
1957 Chen Ning Yang
(* 1922)
  China „fir ihri grundlegende Forschige iber d Gsetz vu dr sognännte Parität, wu zue dr wichtige Entdeckige iber d Elementardeili gfiert hän“  
Tsung-Dao Lee
(* 1926)
  China  
1958 Pawel Tscherenkow
(1904–1990)
Sowjetunion  Sowjetunion „fir d Entdeckig un Interpretation vum Tscherenkow-Effäkt“  
Ilja Frank
(1908–1990)
Sowjetunion  Sowjetunion  
Igor Tamm
(1895–1971)
Sowjetunion  Sowjetunion  
1959 Emilio Segrè
(1905–1989)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Tivoli, Italien 1861  Italie) „fir ihri Entdeckig vum Antiproton  
Owen Chamberlain
(1920–2006)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
1960 Donald A. Glaser
(* 1926)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir d Erfindig vu dr Blosechammere“

1961–1970Bearbeite

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1961 Robert Hofstadter
(1915–1990)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syyni bahnbrächende Studie iber eläktrischi Schwingige im Atomchärn un fir di doderbyy erzilte Entdeckige iber d Struktur vu dr Nukleone“  
Rudolf Mößbauer
(* 1929)
Deutschland  Dytschland „fir syyni Forschige iber d Resonanzabsorption vu dr Gammastrahlig un syyni dodermit verbunde Entdeckig, wu dr Name Mößbauer-Effäkt drait“  
1962 Lew Landau
(1908–1968)
Sowjetunion  Sowjetunion „fir syyni bahnbrächende Theorie iber kondensierti Materie, bsundersch s flissig Helium“ (Suprafluidität)  
1963 Eugene Paul Wigner
(1902–1995)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Budapest,   Ungarn) „fir syyni Byydreg zue dr Theori vum Atomchärn un dr Elementardeili, bsundersch dur d Entdeckig un Aawändig vu fundamentale Symmetri-Prinzipie“  
Maria Goeppert-Mayer
(1906–1972)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Kattowitz, dodmol   Dütsches Riich) „fir ihri Entdeckig vu dr nukleare Schalestruktur“  
J. Hans D. Jensen
(1907–1973)
Deutschland  Dytschland  
1964 Charles H. Townes
(* 1915)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir grundlegendi Arbete uf em Biet vu dr Quantenelektronik, wu zue dr Konschtruktion vu Oszillatore un Verstärker uf dr Basis vum Maser-Laser-Prinzip gfiert hän“  
Nikolai Bassow
(1922–2001)
Sowjetunion  Sowjetunion  
Alexander Prochorow
(1916–2002)
Sowjetunion  Sowjetunion  
1965 Richard Feynman
(1918–1988)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir ihri fundamental Leischtuig in dr Quantenelektrodynamik, mit diefe Konsequänze fir d Elementardeilifysik“  
Julian Seymour Schwinger
(1918–1994)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
Shin’ichirō Tomonaga
(1906–1979)
Japan  Japan  
1966 Alfred Kastler
(1902–1984)
Frankreich  Frankriich „fir d Entdeckig un Entwicklig vu dr optische Methode bim Studium vu dr Hertz-Resonanze in Atom“  
1967 Hans Bethe
(1906–2005)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Stroßburi, dodmol   Dütsches Riich) „fir syy Byydrag zue dr Theori vu dr Chärnreaktione, bsundersch syyni Entdeckige iber d Energierzyygig in dr Stärn“  
1968 Luis Walter Alvarez
(1911–1988)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syy entscheidenede Byydrag zue dr Elementardeilifysik, bsundersch syy Entdeckig vun ere große Aazahl vu Resonanzzueständ, megli gmacht dur syy Entwicklig vu Tächnike mit dr Wasserstoffblosechammere un Dateanalys“  
1969 Murray Gell-Mann
(* 1929)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syyni Byydreg un Entdeckige zue dr Klassifizierig vu der Elementardeili un dr Wächselwirkige vun ene“  
1970 Hannes Alfvén
(1908–1995)
Schweiz  Schwede „fir syyni grundlegende Leischtige un Entdeckige in dr Magnetohydrodynamik mit fruchtbare Aawändige in verschidene Deil vu dr Plasmafysik“  
Louis Néel
(1904–2000)
Frankreich  Frankriich „fir syyni grundlegende Leischtige un Entdeckigen zum Antiferromagnetismus un zum Ferromagnetismus, wu zue wichtige Erchänntnis gfiert hän in dr Feschtkörperfysik“

1971–1980Bearbeite

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1971 Dennis Gábor
(1900–1979)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich (uf d Wält chuu z Budapest,   Ungarn) „fir syyni Erfindig un Entwicklig vu dr holografische Method“
1972 John Bardeen
(1908–1991)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir ihri gmeinsam entwicklet Theori vum Supraleitigsfänomen, au BCS-Theori (Bardeen-Cooper-Schrieffer Theori) gnännt“  
Leon Neil Cooper
(* 1930)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate
John Robert Schrieffer
(* 1931)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate
1973 Leo Esaki
(* 1925)
Japan  Japan „fir ihri experimentälle Entdeckige zum Tunäll-Fänomen in Halb- bzw. Supraleiter“
Ivar Giaever
(* 1929)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Bergen, Norwegen  Norwege)  
Brian D. Josephson
(* 1940)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „fir syyni theoretisch Vorhersag vu Eigeschafte bin ere Suprastremig dur e Tunäll-Barriere, bsundersch sälli Fänomen, wu allgmein as Josephson-Effäkt bekannt sin“
1974 Martin Ryle
(1918–1984)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „fir ihri bahnbrächende Arbete in dr Radioaschtronomi: Ryle fir syyni Beobachtige un Erfindige, bsundersch in dr Effnig vu tächnische Synthese, un Hewish fir syyni entscheidend Roll in dr Entdeckig vu dr Pulsar“
Antony Hewish
(* 1924)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich
1975 Aage Niels Bohr
(1922–2009)
  Dänemark „fir d Entdeckig vu dr Verbindig zwische dr kollektive un dr Deili-Bewegig in Atomchärn un d Entwicklig vu dr Theori vu dr Struktur vu dr Atomchärn uf dr Grundlag vu däre Verbindig“
Ben Mottelson
(* 1938)
  Dänemark (uf d Wält chuu z Chicago, Illinois,   USA)
James Rainwater
(1917–1986)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate
1976 Burton Richter
(* 1931)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir ihri fierende Leischtige bi dr Entdeckig vun eme neje schwäre Elementardeili“  
Samuel Chao Chung Ting
(* 1936)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate
1977 Philip W. Anderson
(* 1923)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir di grundlegende theoretische Leischtige zue dr Elektronetruktur in magnetische un uugordnete Syschteme“  
Nevill Francis Mott
(1905–1996)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich
John H. van Vleck
(1899–1980)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate
1978 Pjotr Kapiza
(1894–1984)
Sowjetunion  Sowjetunion „fir syyni grundlegende Erfindige un Entdeckige in dr Dieftemperaturfysik“  
Arno Penzias
(* 1933)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Minche,   Dütsches Riich) „fir d Entdeckig vu dr Mikrowälle-Hintergrundstrahlig“  
Robert Woodrow Wilson
(* 1936)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
1979 Sheldon Lee Glashow
(* 1932)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir ihri Mitwirkig an dr Theori vu dr Vereinigung vu dr schwache un dr elektromagnetische Wächselwirkig zwische Elementardeili, u. a. fir d Voruussag vu dr schwache nukleare Stremig“  
Abdus Salam
(1926–1996)
  Pakistan
(uf d Wält chuu z Jhang,   Britisch-Indie)
 
Steven Weinberg
(* 1933)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
1980 James Cronin
(* 1931)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir d Entdeckig vu Verletzige vu fundamentale Symmetriprinzipie im Zerfall vu neutrale K-Mesone“  
Val Fitch
(* 1923)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate

1981–1990Bearbeite

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1981 Nicolaas Bloembergen
(* 1920)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Dordrecht, Niederlande  Niiderlande) „fir ihre Byydrag zue dr Entwicklig vu dr Laserspektroskopi“  
Arthur L. Schawlow
(1921–1999)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
Kai Siegbahn
(1918–2007)
Schweiz  Schwede „fir syy Byydrag zue dr Entwicklig vu dr hochuflesende Elektronespektroskopi“
1982 Kenneth Wilson
(* 1936)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syyni Theori iber kritischi Fänomen bi Fasenumwandlige“
1983 Subrahmanyan Chandrasekhar
(1910–1995)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Lahore,   Britisch-Indie) „fir syyni theoretische Studie vu dr fysikalische Prozäss, wu fir d Struktur un d Entwicklig vu dr Stärn wichtig sin“
William Alfred Fowler
(1911–1995)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir theoretischi un experimentälli Studie vu dr Chärnreaktione, wu fir d Bildig vu dr chemische Elemänt im Wältall wichtig sin“
1984 Carlo Rubbia
(* 1934)
Italien  Italie „fir ihri entscheidende Yysätz bim große Projäkt, wu zue dr Entdeckig vu dr Fäldpartikel W un Z, Vermittler vu dr schwache Wächselwirkig, gfiert het“  
Simon van der Meer
(* 1925)
Niederlande  Niiderlande
1985 Klaus von Klitzing
(* 1943)
Deutschland  Dytschland „fir d Entdeckig vum sognännte quantisierte Hall-Effäkt“  
1986 Ernst Ruska
(1906–1988)
Deutschland  Dytschland „fir syy fundamental Wärch in dr Elektronenoptik un fir d Konschtruktion vum erschte Elektronemikroskop“
Gerd Binnig
(* 1947)
Deutschland  Dytschland „fir ihri Konschtruktion vum Raschtertunällmikroskop“  
Heinrich Rohrer
(* 1933)
Schweiz  Schwiz  
1987 Johannes Georg Bednorz
(* 1950)
Deutschland  Dytschland „fir ihri bahnbrächend Entdeckig vu dr Supraleitig in keramische Materialie“  
Karl Alexander Müller
(* 1927)
Schweiz  Schwiz  
1988 Leon Max Lederman
(* 1922)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir ihri grundlegende Experimänt iber Neutrino - schwach wächselwirkendi Elementardeili mit ere verschwindende oder seli chleine Ruemasse“  
Melvin Schwartz
(1932–2006)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate
Jack Steinberger
(* 1921)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Bad Kissingen,   Dütsches Riich)  
1989 Wolfgang Paul
(1913–1993)
Deutschland  Dytschland „fir syyni Entwicklig vu dr Paul-Falle, eme eläktrische Vierpolfäld zum Yyschluss un zue dr Untersuechig vu wenige Ione oder Elektrone iber e langi Zyt“
Hans Georg Dehmelt
(* 1922)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Görlitz,   Dütsches Riich) „fir d Entwicklig vu dr Penning-Falle zum Yyschluss vu Ione oder Elektrone, go däne ihri Eigenschafte mit ere große Gnauigkeit z erforsche“
Norman Ramsey
(* 1915)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syyni Uusarbeitig vun ere verbesserete Mässtächnik bi atomare Energi-Ibergäng, wu präzisi Zyt- un Frequänzmässige dermit megli wore sin“ (Atomuhre)  
1990 Jerome I. Friedman
(* 1930)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir ihri Experimänt zum Nyywyys vu dr Quarks, elementare Deili mit ere drittelzahlige Ladig“
Henry W. Kendall
(1926–1999)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
Richard E. Taylor
(* 1929)
Kanada  Kanada

1991–2000Bearbeite

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
1991 Pierre-Gilles de Gennes
(1932–2007)
Frankreich  Frankriich „fir syyni Arbete iber Ornigsprozäss in Flissigkrischtall un Polymerlesige, vor allem di erfolgryych Aawändig vu mathematische Modäll bim Ibergang vum gordnete zum uugordnete Zuestand in Fysik un Chemi“  
1992 Georges Charpak
(* 1924)
Frankreich  Frankriich (uf d Wält chuu z Dabrovica, Polen  Pole) „fir syyni grundlegende Arbete an Detektore fir d Deilifysik, bsundersch fir d Konschtruktion vu dr erschte Vildroht-Proportionalchammere (1968)“
1993 Russell Hulse
(* 1950)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir ihri Entdeckig vun eme Pulsar in eme Doppelstärnsyschtem“
Joseph Hooton Taylor Jr.
(* 1941)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
1994 Bertram Brockhouse
(1918–2003)
Kanada  Kanada „fir ihri Entwicklig vu Tächnike zue dr Strejig vu dr uugladene Chärndeili“  
Clifford Shull
(1915–2001)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate
1995 Martin L. Perl
(* 1927)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syyni Entdeckig vun eme masseryyche subatomare Elementardeili mit ere negative Ladig“ (τ-Lepton)  
Frederick Reines
(1918–1998)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir syyni Entdeckig vun eme uugladene subatomare Elementardeili“ (Neutrino)  
1996 David M. Lee
(* 1931)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir ihri Entdeckig vu dr Suprafluidität in Helium-3 bi seli diefe Temperature (um dr absolute Nullpunkt)“
Douglas D. Osheroff
(* 1945)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
Robert C. Richardson
(* 1937)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate
1997 Steven Chu
(* 1948)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir ihri Entwicklig vu Methode zum Chiele un Yyfange vu Atom mit Laserliecht“  
Claude Cohen-Tannoudji
(* 1933)
Frankreich  Frankriich (uf d Wält chuu z Constantine,   Algerie)  
William D. Phillips
(* 1948)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
1998 Robert B. Laughlin
(* 1950)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir ihri Entdeckig vun ere neje Art vu Quanteflissigkeit mit fraktionäll gladene Aaregige“  
Horst Ludwig Störmer
(* 1949)
Deutschland  Dytschland  
Daniel Chee Tsui
(* 1939)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Henan, China)
1999 Gerardus ’t Hooft
(* 1946)
Niederlande  Niiderlande „fir ihri entscheidende Byydreg zue dr Theori vu dr elektroschwache Wächselwirkig in dr Fysik, wu d Quantestruktur bedräffe“  
Martinus J. G. Veltman
(* 1931)
Niederlande  Niiderlande
2000 Schores Alfjorow
(* 1930)
Russland  Russland „fir d Entwicklig vu Halbleiterheterostrukture fir Hochgschwindigkeits- un Optoelektronik“  
Herbert Kroemer
(* 1928)
Deutschland  Dytschland
Jack Kilby
(1923–2005)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir d Byydreg zue dr Erfindig vu integrierte Schaltchreis“

2001–2010Bearbeite

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
2001 Eric A. Cornell
(* 1961)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir d Erzyygig vu dr Bose-Einstein-Kondensation in verdinnte Gas us Alkaliatome, un fir frieji grundsätzligi Studie iber d Eigeschafte vu dr Kondensat“  
Wolfgang Ketterle
(* 1957)
Deutschland  Dytschland  
Carl E. Wieman
(* 1951)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
2002 Raymond Davis junior
(1914–2006)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir bahnbrächendi Arbete in dr Aschtrofysik, bsundersch fir dr Noowyys vu kosmische Neutrino“  
Masatoshi Koshiba
(* 1926)
Japan  Japan
Riccardo Giacconi
(* 1931)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Genua, Italien 1861  Italie) „fir bahnbrächendi Arbete in dr Aschtrofysik, wu zue dr Entdeckig vu kosmische Röntgequälle gfiert hän“  
2003 Alexei Abrikossow
(* 1928)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate/Russland  Russland „fir bahnbrächendi Arbete in dr Theori iber Supraleiter un Supraflissigkeite“  
Witali Ginsburg
(1916–2009)
Russland  Russland  
Anthony James Leggett
(* 1938)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich/Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate
2004 David Gross
(* 1941)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir d Entdeckig vu dr asymptotische Frejheit in dr Theori vu dr Starke Wächselwirkig“  
David Politzer
(* 1949)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate
Frank Wilczek
(* 1951)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
2005 Roy J. Glauber
(* 1925)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir Byydreg zue dr Quantetheori vu dr optische Kohäränz“  
John Lewis Hall
(* 1934)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir Byydreg zue dr Entwicklig vu dr laserbasierte Präzisionsspektrografi un zue dr Tächnik vum optische Frequänzkamm“  
Theodor Hänsch
(* 1941)
Deutschland  Dytschland  
2006 John C. Mather
(* 1946)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir d Untersuechig vu dr kosmische Hintergrundstrahlige“  
George F. Smoot
(* 1945)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
2007 Albert Fert
(* 1938)
Frankreich  Frankriich „fir d Entdeckig vum Risemagnetwiderstand (GMR)“  
Peter Grünberg
(* 1939)
Deutschland  Dytschland  
2008 Yōichirō Nambu
(* 1921)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Tokio, Japan  Japan) „fir d Entdeckig vum Mechanismus vu dr spontane Symmetribrächig in dr Elementardeilifysik“  
Makoto Kobayashi
(* 1944)
Japan  Japan „fir d Entdeckig vum Ursprung vu dr brochene Symmetri, wu d Exischtänz vu zmindescht drej Quarkfamilie voruussait“  
Toshihide Masukawa
(* 1940)
Japan  Japan  
2009 Charles Kuen Kao
(* 1933)
  China / Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich (uf d Wält chuu z Shanghai, China) „fir syyni bahnbrächende Erfolg uf em Biet vu dr Liechtleitig mit Fiberoptik fir optischi Kommunikation“  
Willard Boyle
(* 1924)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Amherst, Kanada) „fir d Erfindig vum CCD-Sensor“  
George E. Smith
(* 1930)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
2010 Andre Geim
(* 1958)
Niederlande  Niiderlande „fir grundlegendi Experimänt mit em zweidimensionale Material Graphen“  
Konstantin Novoselov
(* 1974)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich/Russland  Russland  

2011–2020Bearbeite

Johr Person Land[1] Begrindig fir d Bryysvergab Bild
2011 Saul Perlmutter
(* 1959)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „Fir d Entdeckig vu dr bschlynigte Expansion vum Universum dur Beobachtige vu wyt ewäge Supernovae“  
Brian P. Schmidt
(* 1967)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
Adam Riess
(* 1969)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
2012 Serge Haroche
(* 1944)
Frankreich  Frankriich „Fir d Entwicklig vu bahnbrächende experimentelle Methode, wu s megli mache, Quantesyschtem z manipuliere.“  
David Wineland
(* 1944)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
2013 François Englert
(* 1932)
  Belgie „fir di theoretisch Entdeckig vun eme Mechanismus, wu zue unsrem Verständnis vum Ursprung vu dr Masse vu subautomatore Dailli bydrait, un wu letschti dur d Entdeckig vum vorhärgsaite Elemäntardailli dur d ATLAS- un CMS-Experimänt am Large Hadron Collider vum CERN bstetigt woren isch“  
Peter W. Higgs
(* 1929)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich  
2014 Isamu Akasaki
(* 1929)
Japan  Japan „fir d Erfindig vu effiziänte Diode, wu blau Liecht uusstrahle un hälli un energysparendi Liechtquälle megli gmacht hän“
Hiroshi Amano
(* 1960)
Japan  Japan
Shuji Nakamura
(* 1954)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (uf d Wält chuu z Ikata, Japan  Japan)  
2015 Takaaki Kajita
(* 1959)
Japan  Japan „fir d Entdeckig vu Neutrinooszillatione, wu zaige, ass Neutrino ne Masse hän“  
Arthur McDonald
(* 1943)
Kanada  Kanada  
2016 David J. Thouless
(* 1934)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich „fir theoretischi Entdeckige vu topologische Phasenibergäng un topologische Materiephase“.
F. Duncan M. Haldane
(* 1951)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich
John M. Kosterlitz
(* 1942)
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich  
2017 Rainer Weiss
(* 1932)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate (* z Berlin,   Dütsches Riich) „fir wichtigi Bydreg zum LIGO-Detektor un zue dr Beobachtig vu Gravitationswälle.“  
Barry C. Barish
(* 1936)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
Kip S. Thorne
(* 1940)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate  
2018 Arthur Ashkin
(* 1922)
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate „fir bahnbrächendi Erfindige uf em Biet vu d Laserphysik.“
Gérard Mourou
(* 1944)
Frankreich  Frankriich  
Donna Strickland
(* 1959)
Kanada  Kanada

1901–19101911–19201921–19301931–19401941–19501951–19601961–19701971–19801981–19901991–20002001–2010 · 2011–2020


Verdeilig no LänderBearbeite

Sin bin ere Person zwei Länder aagee, no zellt des bi beide Länder as halbe Punkt.

Nation Aazahl vu dr Verleihige
Vereinigte Staaten  Vereinigti Staate 92
Vereinigtes Konigreich  Vereinigts Königriich 25
Deutschland  Dytschland 24
Frankreich  Frankriich 14
Russland  Russland un Sowjetunion  Sowjetunion 10
Japan  Japan 9
Niederlande  Niiderlande 9
Kanada  Kanada 4
Schweiz  Schwede 4
Schweiz  Schwiz 3,5
  Dänemark 3
Italien  Italie 3
Osterreich  Öschterriich 3
China Republik 1928  China 2
  Belgie 1
Indien  Indie 1
  Irland 1
  Pakistan 1

FueßnoteBearbeite

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 Land no dr Aagab uf nobelprize.org. S Land cha vu dr Nationalitet vum Uuszeichnete abwyyche.

WeblinkBearbeite