Hauptmenü ufmache
S AG im Lemma isch s offiziell Chürzel vom Kanton Aargau und wird bruucht, zum Verwächslige mit Yträäg vom Name Koblenz vermyde, wo öppis anders meined.

Choblez (amtlich Koblenz) isch e politischi Gmeind im Kanton Aargau.

Choblez
Wappe vo Choblez
Basisdate
Staat: Schwiiz
Kanton: Aargau (AG)
Bezirk: Zurzachw
BFS-Nr.: 4310i1f3f4
Poschtleitzahl: 5322
UN/LOCODE: CH LEN
Koordinate: 660033 / 27351147.609538.23703316Koordinate 47° 36′ 34″ N, 8° 14′ 13″ O; CH1903: 660033 / 273511
Höchi: 316 m ü. M.
Flächi: 4,09 km²
Iiwohner: 1655 (31. Dezämber 2017)[1]
Website: www.koblenz.ch
Choblez

Choblez

Charte
Klingnauer StauseeDütschlandKanton ZüriBezirk AarauBezirk BadeBezirk BruggBezirk LaufeburgBad ZurzachBaldigeBöbikeBöttsteinDöttigeEndigeFisibachFull-ReuethalChaiserstuelChlingnauKoblänzLeibstadtLengnau AGLeuggereMellikonRekingeRietheim AGRümikeSchnaisigeSiglistorfTägerfäldeWislikofeCharte vo Choblez
Iber des Bild
w

NameBearbeite

Dr Ortsname, wo im Standarddütsche Koblenz gschribe wird, isch i dr Mundart Choblez.[2]

GeografyBearbeite

Choblez lyt uf dr Südsyte vom Hochrhy, dört wo d Aare vo dr lingge Syte in Rhy ymündet. Dr Name chunnt vom römische [apud] Confluentes, und das het im Latyn bedütet «Bi de Flüss wo zämmefliesse», grad wie bi dr grosse dütsche Stadt Koblenz a dr Mündig vo der Mosel i Rhy.

E chly wyter oben isch im Rhy de Mittleri Lauffe mid Bänk vo Chalchschtei im Flussbett, wo für d Schiff gfärlech sind.

D Gmeind het e Flechi vo 409 Hektare. Iry Nochberort sind: Waldshuet-Düenge und Küssaberg ännet em Rhy im Badische, Riete im Oschte, Chlingnau im Süde und Lüggere im Südweschte.

GschichtBearbeite

Me het z Choblez a zwei Stelle Spuure vo römische Gebäud gfunde. S einte isch es Hofguet gsy und s andere e chlyne Wachdurm vo dr römische Rhygränze. Dä Durm isch berüemt, wil me vo im d Inschriftedafele gfunde het, wo seit, ass er im Joor 371 baut worde-n isch und wo sogar au sy Namen agit: «summa rapida» hend d Römer dem Platz gseit, ebe wil dört noch irer Meinig im Rhy der «oberschti Lauffe» chunt.[3] Seddegi Dürm hend d Römer a dr Gränze gäge d Germane ganz vili baut, aber nume bi dene vo Etzge und vo Choblez het me d Schriftdafele gfunde. Vo dene Dürm us hend d Legionäär oder iri Hilfssoldate müesse ufbasse, ob d Alemanne wider einisch übere Rhy welled cho so wie dozmol, wo si ane 354 durs Land vo de Helvezier zoge sind und vil kabut gmacht hend, sogar d Hauptstadt Avangsch.

Choblez chunt zum erschte Mol im Joor 1010 als Confluentia in ere Urkund vor. Sid em 1415ni het s Dorf zu dr eidgenössische Grafschaft Bade ghört, und sid 1803 isch s im Kanton Aargau.

VercheerBearbeite

Bis im 19. Joorhundert sind d Schiff für e Transport bi Choblez s wichtigschte Vercheersmiddel gsi.

Den isch d Ysebaane cho. Über die alti Ysebaanbrügg uf Waldshuet uf em Rhy vo 1859, e schöni früeni Brügg us Ysefachwärch, fahre no hüt d Züüg uf Waldshuet. Vom Baanhof vo Choblez git’s e Baanlinie em Rhy no in Kanton Züri uf Winterthur und d Schwiizer Hochrhybaan über Schtei uf Basel, und denn no d Baan im Aaretal über Chlingnau uf Turgi.

Näbe dr Ysebaanbrügg schtoht z Choblez d Strossebrügg uf Waldshuet übere Rhy us em Joor 1932 mit ere Zollstazioon.

InfrastrukturBearbeite

Über Choblez goot e Hochspannigsleitig, wo vo de beide Chraftwärch i der Beznau und vom Chraftwärch Chlingnau chunt, uf Düenge zu der grosse Schaltstazion im Unterwärch vom Rhynisch-Westfälische Elektrizitätswärch (RWE). Die Linie isch wichtig füre Stromustuusch zwüsche der Schwiiz und Dütschland.

LiteraturBearbeite

WeblinkBearbeite

  Commons: Choblez – Sammlig vo Multimediadateie

FuessnooteBearbeite

  1. Ständige und nichtständige Wohnbevölkerung nach Jahr, Kanton, Bezirk, Gemeinde, Bevölkerungstyp und Geschlecht (Ständige Wohnbevölkerung). In: bfs.admin.ch. Bundesamt für Statistik (BFS), 31. August 2018, abgerufen am 30. September 2018.
  2. Dr Ortsname Choblez und syni Gschicht ufem Sörver vom Projäkt ortsnamen.ch
  3. Otto Schulthess: Die Bauinschrift der Römerwarte am Kleinen Laufen bei Koblenz. In: Anzeiger für Schweizerische Altertumskunde. Neue Folge, 9, 1907, S. 190–197