Hauptmenü ufmache

Fenin-Vilars-Saules

en ehmolegi Gmeind im Kanton Nöieburg
Fenin-Vilars-Saules
S Wappe vo Fenin-Vilars-Saules
Basisdatä
Staat: Schwiiz
Kanton: Nöieburg (NE)
Region: Val-de-Ruz
Bezirk: Val-de-Ruzw
Gmeind Val-de-Ruz
PLZ 2063 Fenin
2063 Saules
2063 Vilars
Koordinate: 561172 / 20927147.0333386.927792750Koordinate 47° 2′ 0″ N, 6° 55′ 40″ O; CH1903: 561172 / 209271
Höchi: 750 m ü. M.
Flächi: 6,48 km²
Iiwohner: 845 (31. Dezämber 2012)[1]
di alt Müli z Bayerel

di alt Müli z Bayerel

Charte
BEMERKUNG_KARTE=ww
d Laag vu dr früenere Gmai Fenin-Vilars-Saules vor dr grosse Fusion vu dr Gmaind Val-de-Ruz

Fenin-Vilars-Saules isch e ehmolegi bolitischi Gmai im Kanton Nöueburg. S Piet ghört zu dr Gmai Val-de-Ruz.

GeografiBearbeite

D Sidligsgruppe Fenin-Vilars-Saules bstoht us dr drei Derfer Fenin (frankoprovenzalisch [fnɛ̃]; 756 m ü. M.), Vilars ([a vlar / a vəˈlaː]; 746 m ü. M.) un Saules (800 m ü. M.).

S Piet vu dene drüü Ort lyt am öschtleche Rand vom Tal Val de Ruz und zwüschen em Nordfuess vom Chaumont und em Fluss Seyon. Es het 41,5 Prozänt landwirtschaftligi Flechi, 49,4 Prozänt Wald, 5 Prozänt Sidligsflechi un 4,1 Prozänt sunschtigi Flechi imfasst.

D Derfer lige a dr uralte Strooss vu Nöieburg uf Le Pâquier und übere Bärgpass Col des Bugnenets.

Früener sind d Nochbergmaine vu Fenin-Vilars-Saules gsii: Valangin, Fontaines, Engollon, Savagnier un d Stadt Nöueburg.

GschichtBearbeite

Zum 1. Jänner 2013 het Fenin-Vilars-Saules mit dr Gmaine Boudevilliers, Cernier, Chézard-Saint-Martin, Coffrane, Dombresson, Engollon, Fontainemelon, Fontaines, Les Geneveys-sur-Coffrane, Les Hauts-Geneveys, Montmollin, Le Pâquier, Savagnier un Villiers zue dr neie Gmai Val-de-Ruz fusioniert.

Di alt Gmai Fenin-Vilars-Saules sälber isch anne 1888 entstande dur dr Zämmeschluss vu dr drei Derfer, wo vorhär eigeni chlyni Gmeinde gsi sind.

S Gmeindwappe het mit sine verschidene Bildteil die drü Dörfer symbolisiert. Me beschrybt das bi de Heraldiker eso: D Dafle isch im Diechsleschnitt deilt; obe hets uf silbrigem Grund der schwarz Yserooscht, wo an heilig Loränz erinneret: das isch für s Dorf Fenin; uf Root e grüeni Danne uf grüenem Bode: das isch für Vilars; und uf Guld zwöi gchrüzti schwarzi Bieli: für Saules.[2]

D Chile vo Fenin het der heilig Loränz als Chilepatron.

Fenin isch zum erschte Mol gnännt wore 1191 as de Finilis, Vilars anne 1191 as in Vilar, Saules anne 1269 as Sales.

Syt 1648 isch Nöueburg Firschtetum un ab 1707 dur Personalunion mit em Chenigrych Preuße verbunde gsii. Anne 1806 isch s Biet an Frankrych unter em Napoleon I. abdrätte wore. Im Zug vum Wiener Kongress isch s anne 1815 an d Schwyz chuu, doderby sin d Chenig vu Preuße aber bis zum Nöueburgerhandel 1857 au Firschte vu Nöueburg blibe.

BevelkerigBearbeite

Quälle: Bundesamt für Statistik 2005[3]

Bevelkerigsentwicklig
Johr 1850 1860 1870 1880 1888 1900 1910 1920 1930
Yywohner 426 494 499 456 407 420 372 342 290
Johr 1941 1950 1960 1970 1980 1990 2000 2010 2012
Yywohner 269 266 235 283 401 520 765 823 845

Quella: Bundesamt för Statistik[4]

Dr Uusländeraadail isch 2010 bi 10,7 Prozänt gläge.

ReligionBearbeite

42,4 Prozänt vo dr Yywooner sin evangelisch-reformiert, 33,8 Prozänt sin römisch-katholisch (Stand 2000).

BolitikBearbeite

Bi dr Nationalrootswahle 2011 het s des Ergebnis gee: BDP 0,6 %, CVP 3,7 %, FDP 19,1 %, Grüeni 10,0 %, PdA 1,5 %, SP 21,4 %, SVP 27,7 %.

WirtschaftBearbeite

Es sind im Wäsentleche no hüt Puuredörfer. S Fenin hets es Atelier, wo me Zyt macht.

Sproch un DialäktBearbeite

Bi dr Volkszellig 2000 hän vu dr 765 Yywohner 95 Prozänt Franzesisch as Hauptsproch aagee, 2 Prozänt Dytsch, 1,5 Prozänt Italienisch un 1,5 Prozänt anderi Sproche.

Dr alt frankoprovenzalisch Patois isch wahrschyns Ändi 19./Aafangs 20. Jh. uusgstorbe. Ergebnis us dr Volkszellige vu 1990 un 2000, wu zum Dail Lyt Patois as Sproch aagchryzlet hän, gälte in dr Sprochwisseschaft as Artefakt un hän ihre Ursprung ender in statistische Fähler oder ass d Lyt unter „Patois“ ihr Regionalfranzesisch verstehn.[5][6]

LiteraturBearbeite

WeblinkBearbeite

FueßnoteBearbeite

  1. Bundesamt för Statistik uf bfs.admin.ch
  2. Historisch-Biografischs Lexikon vo der Schwiiz, Band 3, S. 138.
  3. Bundesamt für Statistik: Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung der Gemeinden 1850–2000. Bern 2005 (Online uf bfs.admin.ch (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch, Date im Aahang (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[3] [4] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch)
  4. Bundesamt für Statistik: Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung der Gemeinden 1850–2000. (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[5] [6] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch Bern 2005 (Online uf bfs.admin.ch, Date im Aahang (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[7] [8] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch)
  5. Andres Kristol: Que reste-t-il des dialectes gallo-romans de Suisse romande?. In: Jean-Michel Eloy (Hg.).: Evaluer la vitalité. Variétés d’oïl et autres langues. Université de Picardie / Centre d’Etudes Picardes, Amiens 1998, S. 101–114
  6. Pierre Knecht: Die französischsprachige Schweiz. In: Hans Bickel, Robert Schläpfer (Hg.): Die viersprachige Schweiz. Sauerländer, Aarau/Frankfurt/Salzburg 2000, S. 139–176